Khó kiểm soát thị trường Bảo hiểm Phi nhân thọ

(Hình minh họa)

Trên thị trường Việt Nam hiện có 19/28 doanh nghiệp BHPNT là doanh nghiệp trong nước. Chỉ có 9 doanh nghiệp là công ty BHPNT có 100% vốn nước ngoài. Tuy nhiên sự cạnh tranh đang diễn ra khá quyết liệt giữa các công ty trong nước và giữa các công ty nội và ngoại. Các doanh nghiệp dùng mọi cách để có thể chiểm lĩnh thị trường bất kể phương sách đó không đúng với quy định của Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, gây nên sự cạnh tranh không lành mạnh trên thị trường...

Cạnh tranh gay gắt chủ yếu bằng con đường hạ phí BH, không chú trọng nhiều đến dịch vụ chăm sóc khách hàng

Phí BH trên thị trường BHPNT Việt Nam hiện nay được hình thành chủ yếu qua con đường cạnh tranh hạ phí phi kĩ thuật mà không quan tâm đến đối tượng BH như thế nào, mức độ rủi ro ra sao. Phí BH một khách sạn 5 sao chỉ tương đương với phí BH một chiếc xe ô tô trị giá 1 tỉ đồng là một điều phi lý mà trên thị trường vẫn có DNBH chấp nhận để giành bằng được dịch vụ BH. Một trong những nguyên nhân có nguồn gốc sâu xa là chế độ khoán tiền lương và chi phí theo doanh thu không chú trọng đến bồi thường có thể xảy ra (lời cam kết của DNBH đến khách hàng). Tình trạng này dẫn đến không những các DNBH cạnh tranh lẫn nhau mà còn có sự cạnh tranh giữa các chi nhánh trong cùng một DNBH. Chính vì vậy, việc quan tâm chăm sóc khách hàng cung cấp dịch vụ gia tăng bổ sung cho khách hàng cũng bị hạn chế.

Ở Việt Nam hiện nay, 2 dòng sản phẩm đang có sự cạnh tranh về phí gay gắt nhất phải kể đến là bảo hiểm xe cơ giới và tai nạn con người bởi vì đây là 2 nghiệp vụ có số đông và chiếm phần lớn doanh thu của các doanh nghiệp (trên 40%). Mức phí áp dụng cho bảo hiểm xe cơ giới và tai nạn cá nhân tại Việt Nam giảm khoảng 30 - 40% và thấp hơn mức phí bình quân của các nước trong khu vực khoảng 50%.

Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam cảnh báo, hạ phí bảo hiểm thì dễ nhưng tăng phí là việc vô cùng khó khăn, một doanh nghiệp bảo hiểm tăng phí đi liền với giảm doanh thu, mất khách hàng, nếu đồng loạt tăng phí thì vi phạm Luật Cạnh tranh.

Công ty, tập đoàn đua nhau thành lập các công ty bảo hiểm...

Ngoài hạ phí phi kỹ thuật, thị trường BHPNT Việt Nam chưa đảm bảo được tinh an toàn cho khách hàng còn bởi vì hoạt động kinh doanh tự phát, khép kín của nhiều tổng công ty, tập đoàn kinh tế thành lập các công ty bảo hiểm và thực hiện kinh doanh bảo hiểm trong nội bộ doanh nghiệp.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh đã nêu thực tế sản phẩm bảo hiểm của các doanh nghiệp thuộc các tập đoàn, tổng cổng ty này chỉ khép kín trong ngành dẫn đến thị trường bảo hiểm bị chia cắt và không đảm bảo sự lành mạnh.

Nhiều ý kiến đã kiến nghị Luật kinh doanh bảo hiểm cần bổ sung các quy định về quản trị doanh nghiệp nhằm hạn chế các hành vi trục lợi trong kinh doanh bảo hiểm của các tổ chức này.

Sản phẩm BH của các DNBH đang hoạt động ở nước ngoài tràn vào Việt Nam một cách khó kiểm soát…

Đấy chỉ mới là sự cạnh tranh của các doanh nghiệp trong nước. Các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm Việt Nam mặt khác còn phải “gồng mình” cạnh tranh với các DNBH Phi nhân thọ đang hoạt động ở nước ngoài. Đây thực sự là một cuộc cạnh tranh không cân sức đối với các DNBH phi nhân thọ tại VN.

Cuộc cạnh tranh không cân sức thể hiện ở chỗ: trước hết, các DNBH Phi nhân thọ đang hoạt động tại Việt Nam (DNVN, liên doanh, 100% vốn nước ngoài)) không thể biết được thông tin về đối thủ cạnh tranh của họ (DNBH đang hoạt động ở nước ngoài) cụ thể là ai đang bán sản phẩm BH vào VN. Thứ hai, vũ khí của đối thủ đang sử dụng là loại gì không được biết rõ: đơn BH, điều khoản BH, điều kiện BH, phí BH như thế nào? Thứ ba, DNBH đang hoạt động tại VN phải đóng thuế cho ngân sách nhà nước như thuế VAT, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế môn bài, thuế sử dụng đất… để hoạt động kinh doanh có doanh thu từ VN, trong khi đó đối thủ không bị đóng góp các khoản thuế trên. Trong một cuộc chiến, “Biết địch biết ta, trăm trận trăm thắng”. DNBH đang hoạt động ở nước ngoài biết rất rõ DNBH đang hoạt động tại VN, song DNBH đang hoạt động tại VN lại không biết gì về DNBH đang hoạt động tại nước ngoài đang ngấm ngầm cùng chia chiếc bánh thị trường BHVN.

Nên chăng các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm trong nước nên bắt tay hợp tác với nhau để cùng kinh doanh hiệu quả, để có thể cạnh tranh lành mạnh với các DNBH của nước ngoài đang tìm cách xâm lấn thị trường của Việt Nam? Luật kinh doanh bảo hiểm của Việt Nam cũng nên có những sửa đổi, bổ sung phù hợp để có thể bảo vệ quyền lợi của các doanh nghiệp trong nước tốt hơn và để hạn chế sự “bành trướng” của các DNBH đến từ nước ngoài.