Cần có chính sách ưu đãi và hỗ trợ công nghiệp hỗ trợ

Xin ông cho biết, tại sao chúng ta cần phải có chính sách ưu đãi và hỗ trợ phát triển CNHT?

Việt Nam là nước đi sau, hàng rào bảo hộ bị giảm thiểu, cạnh tranh gay gắt, chỉ có thể phát triển được công nghiệp hỗ trợ nếu có chính sách ưu đãi và hỗ trợ phát triển đủ mạnh. Kinh nghiêm các nước như Nhật Bản, Hàn Quốc và lãnh thổ Đài Loan phát triển CNHT trước ta hàng chục năm, hàng rào bảo hộ còn cao nhưng đều phải có chính sách ưu đãi và hỗ trợ phát triển, nhiều chính sách còn thực hiện đến ngày nay.

Vậy những đối tượng nào được hưởng chính sách ưu đãi, thưa ông?

Các chính sách ưu đãi và hỗ trợ phát triển phải được thực hiện cho những doanh nghiệp sản xuất sản phẩm CNHT thuộc danh mục và nằm trong chuỗi sản xuất- lắp ráp thành sản phẩm cuối cùng. Điều đó có nghĩa không phải bất cứ ai phát triển công nghiệp hỗ trợ đều được ưu đãi, chỉ có doanh nghiệp nào phát triển CNHT trong danh mục Nhà nước hỗ trợ thì mới được hưởng chính sách ưu đãi. Tôi đưa ra như vậy để bảo đảm tính mục tiêu trong việc phát triển CNHT của chúng ta.

Nguồn ưu đãi sẽ được huy động như thế nào và cách quản lý ra sao?

Nhà nước Lập quỹ phát triển công nghiệp hỗ trợ để thực hiện chính sách ưu đãi và hỗ trợ phát triển đưa vào dự toán ngân sách hàng năm. Quỹ này do Bộ chịu trách nhiệm về công nghiệp hỗ trợ quản lý và chi trả theo các chính sách ưu đãi và hỗ trợ phát triển được chính phủ quyết định. Cuối năm quyết toán với bộ tài chính, chứ không phải trình Bộ Tài chính.

Theo ông, cần phải có các chính sách ưu đãi gì?

Tôi đưa ra một loạt chính sách ưu đãi để chúng ta có thể lựa chọn, và lựa chọn đến đâu chúng ta có thể xem xét, thảo luận thêm. Quan điểm của cá nhân tôi là nếu không có chính sách ưu đãi và chính sách hỗ trợ phát triển thì CNHT khó có thể phát triển.

Thứ nhất là ưu đãi về giá thuê đất trong khu CNHT. Tôi lấy ví dụ, ở Nhật Bản người ta lấp biển sau đó người ta cho doanh nghiệp thuê lại để phát triển CNHT với giá cực rẻ. Không thể nào bù đắp được chi phí mà Chính phủ bỏ ra để lấp biển. Thứ hai là miễn thuế nhập khẩu thiết bị công nghệ để sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ. Thứ 3 là miễn thuế thu nhập trong một số năm tính từ khi doanh nghiệp có lợi nhuận sau đó tiếp tục giảm thuế cho nhiều năm tiếp theo. Có như vậy chúng ta mới có thể phát triển CNHT.

Như trên ông vừa nêu lên những chính sách ưu đãi để phát triển CNHT, còn chính sách hỗ trợ phát triển thì sao, thưa ông?


Tôi phân biệt ra chính sách ưu đãi riêng, chính sách hỗ trợ phát triển riêng. Theo tôi, về chính sách hỗ trợ cần có các chính sách hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực; xem xét khả năng hỗ trợ doanh nghiệp kinh phí thuê chuyên gia kỹ thuật nước ngoài trong một số năm đầu; hỗ trợ kinh phí cho doanh nghiệp mua bằng sáng chế, bí quyết công nghệ để sản xuất sản phẩm CNHT (có những quy định về chuyển giao lại); Lập quỹ đầu tư mạo hiểm chuyên phát triển CNHT có phần vốn của Nhà nước theo phương thức PPP; Chính phủ đàm phán với các nước Nhật Bản, Hàn Quốc và lãnh thổ đài Loan về chương trình hành động chung phát triển công nghiệp hỗ trợ ở Việt Nam…

Vậy theo ông, đâu là chính sách quan trọng nhất cho sự phát triển của các doanh nghiệp CNHT?

Tôi cho rằng, chính sách hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực là yếu tố quyết định. Cá nhân tôi vốn là kỹ sư cơ khí, tôi rất buồn khi chúng ta có đội ngũ công nhân cơ khí có trình độ khá cao sau đó chúng ta không giữ được họ hoặc họ không truyền nghề lại do sự tàn lụi của công nghiệp cơ khí trong một thời gian dài.

Nếu chúng ta phát triển CNHT mà không có nguồn nhân lực tốt, đặc biệt là công nhân có tay nghề cao thì không thể phát triển. Để làm được việc ấy, Chính phủ đưa vào chương trình đào tạo hàng năm nguồn nhân lực có chất lượng cao cho doanh nghiệp sản xuất sản phẩm CNHT. Tức là đào tạo riêng cho các doanh nghiệp có địa chỉ  trong danh mục đã được lựa chọn. Trên cơ sở này, bản thân các doanh nghiệp cũng cần phải đào tạo thêm theo yêu cầu đặc thù của họ.  

Để thực hiện được những điều trên, những việc cần triển khai trong thời gian tới là gì?

Trước hết, cần ban hành nghị định và ban hành chương trình hành động quốc gia về phát triển CNHT, trong đó quy định danh mục sản phẩm ưu tiên phát triển, chính sách ưu đãi và hỗ trợ phát triển. Lập cục CNHT thuộc Bộ Công Thương để quản lý và phát triển công nghiệp hỗ trợ.

Bên cạnh đó, nghiên cứu thành lập hiệp hội danh nghiệp CNHT nhằm tăng cường liên kết dọc (theo chuỗi sản xuất và cung ứng) và liên kết ngang giữa các doanh nghiệp sản xuất cùng loại hoặc nhóm sản phẩm. Ngoài ra, Chính phủ cần phối hợp các nền kinh tế như Nhật Bản, Hàn Quốc, Việt Nam để xây dựng chương trình hạt nhân chung phát triển CNHT ở Việt Nam.

Xin cảm ơn ông!