Loạn giá đấu thầu mua thuốc

Cùng một loại nhưng ...loạn giá trúng thầu

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Cao Minh Quang, việc tổ chức đấu thầu thuốc thực hiện theo Luật Đấu thầu, Thông tư liên tịch của Bộ Y tế - Bộ Tài chính số 10/2007/TTLT-BYT-BTC ngày 10/8/2007 hướng dẫn đấu thầu mua thuốc trong các cơ sở y tế công lập.

Cụ thể việc tổ chức đấu thầu, phê duyệt kết quả trúng thầu giao cho Bệnh viện, Giám đốc bệnh viện chịu trách nhiệm trực tiếp chủ động triển khai thực hiện. Việc phê duyệt kế hoạch đấu thầu ở các bệnh viện Trung ương do Bộ Y tế phê duyệt kế hoạch đấu thầu; các bệnh viện thuộc Sở Y tế các tỉnh, thành phố do Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm phê duyệt.



Tuy nhiên, qua kiểm tra của Tổ công tác liên ngành Bộ Y tế - Bộ Tài chính trong đầu năm 2010, thực tế triển khai cho thấy còn một số khó khăn làm giảm hiệu quả của công tác đấu thầu mua thuốc. Theo khảo sát riêng của phóng viên dựa trên báo cáo Tổng hợp kết quả đấu thầu thuốc năm 2009, có hơn 12.184 loại thuốc đã được trúng thầu vào các bệnh viện công lập trong năm 2009. Trong đó, có nhiều thuốc có cùng hoạt chất, hàm lượng và nhà sản xuất nhưng giá trúng thầu vào mỗi bệnh viện lại khác nhau, nhiều loại thuốc có giá cao hơn giá thị trường.

Theo bảng tổng hợp này, thuốc Acetazolamid 250mg có tác dụng lợi tiểu, giảm nhãn áp, cùng với số đăng ký VNB-2955-05, dạng bào chế viên nén, đóng gói dạng vỉ x 10 viên, do Công ty cổ phần Dược phẩm Dược liệu Pharmedic sản xuất, trúng thầu vào Bệnh viện Phong Quy Hòa với giá trúng thầu 618 đồng/viên, vào Bệnh viện Uông Bí với giá 615 đồng/viên và vào Bệnh viện Chợ Rẫy với giá 550 đồng/viên. Cùng loại thuốc này với cùng thông số, chỉ khác dạng đóng gói (dạng hộp 100 viên), giá trúng thầu vào Bệnh viện Trung ương Huế là 606 đồng/viên, vào Bệnh viện Đa khoa TW Thái Nguyên là 616 đồng/viên. Phóng viên đã trực tiếp liên hệ với nhà sản xuất để được biết giá bán lẻ trên thị trường của loại thuốc này, theo đó, giá bán lẻ 1 viên Acetazolamid 250mg là 550 đồng/viên. Bên cạnh đó, thuốc Aspegic giảm đau, hạ sốt do một công ty dược phẩm của Pháp – Sanofi Aventis cung cấp, dạng đóng gói hộp 20 gói, trúng thầu vào Bệnh viện Thống Nhất với giá 850 đồng/gói, vào Bệnh viện Bạch Mai với giá 890 đồng/gói. Đáng lưu ý là giá trúng thầu vào Bệnh viện Bạch Mai cao hơn trong khi mua với số lượng lớn hơn nhiều (BV Bạch Mai mua 100.000 gói, BV Thống Nhất mua 1700 gói)?

Theo một số ý kiến, sở dĩ có hiện tượng đấu thầu mỗi nơi mỗi giá và một số nơi cao hơn giá thị trường như trên là do mỗi bệnh viện đấu thầu một kiểu, việc tổ chức đấu thầu do giám đốc bệnh viện quyết định, và thực tế, rất nhiều đơn vị phê duyệt khung giá đấu thầu ở mức cao nhất. Ngoài ra, cũng không loại trừ nguyên nhân tiêu cực, móc ngoặc, ăn chia hoa hồng,.. để được trúng thầu. Bên cạnh đó, khi tổ chức đấu thầu, việc lập giá kế hoạch chưa sát cũng là nguyên nhân dẫn đến giá thuốc đấu thầu chưa hợp lý.

Khung pháp lý chung cho việc đấu thầu thuốc

Theo Bộ Y tế, để chấn chỉnh và nâng cao hiệu quả của công tác đấu thầu thuốc, Bộ đã thực hiện sửa một số văn bản pháp luật liên quan và dự kiến hoàn thành trong tháng 9 này. Theo ông Trương Quốc Cường, Cục trưởng Cục Quản lý dược, Bộ Y tế cho biết, Bộ sẽ sửa đổi một số nội dung của Thông tư 10 để khắc phục những khó khăn trong công tác đấu thầu thuốc, trong đó xây dựng quy định về hồ sơ mời thầu và tiêu chí xét thầu, lựa chọn thuốc áp dụng thống nhất từ trung ương đến địa phương. Cũng theo ông Cường, Cục Quản lý dược đã tổng hợp các hồ sơ mời thầu của các cơ sở khám, chữa bệnh trong thực tế triển khai công tác đấu thầu và có một số bất cập như: việc quy định về tiêu chuẩn đánh giá tại hồ sơ mời thầu không thống nhất (có nơi quy định, có nơi không; phương thức đánh giá áp dụng khác nhau; việc đánh giá cho điểm với cùng một tiêu chí giữa các đơn vị quy định khác nhau; cách tính toán giá đánh giá cũng không thống nhất;…).



Ngoài ra, vẫn còn một số đơn vị đưa ra quy định chưa phù hợp, gây khó khăn, cản trở cho việc tham dự thầu của các doanh nghiệp hoặc ảnh hưởng tới tính công khai, minh bạch trong việc đánh giá, xét thầu như quy định về cách đóng gói, hạn sử dụng,…Vì thế, Cục Quản lý dược dự kiến sẽ xây dựng văn bản hướng dẫn chung về hồ sơ mời thầu mua thuốc, tiêu chuẩn đánh giá và nội dung xác định giá đánh giá, ban hành Hướng dẫn về hồ sơ mời thầu mua thuốc trong các cơ sở y tế công lập hoặc đưa vào Thông tư liên tịch hướng dẫn về đấu thầu thuốc thay thế Thông tư liên tịch 10.

Bên cạnh đó, để việc xây dựng giá kế hoạch sát thực tế hơn, Cục Quản lý dược đang xây dựng giá kế hoạch dựa trên các khu vực/nhóm nước sản xuất. Cụ thể dự kiến đề xuất chia giá kế hoạch làm 3 nhóm: Thuốc của các nước châu Âu tham gia EMEA (Cơ quan quản lý dược châu Âu); các nước khác tham gia nhóm ICH (Hội nghị quốc tế về hội nhập), PIC/S (Hệ thống hợp tác thanh tra dược phẩm) và các mặt hàng thuốc đã được WHO tiền thẩm định được công bố trên trang web của WHO; Thuốc của các nước châu Á và các quốc gia khác không thuộc các nhóm trên và thứ ba là Các thuốc sản xuất tại Việt Nam.