Trước đề nghị này, Thủ tướng đã giao Bộ Giao thông Vận tải chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và trên cơ sở tham khảo, giải trình, tiếp thu ý kiến của các cơ quan, địa phương liên quan, trong đó tập trung nghiên cứu, xác định rõ mục tiêu, nội dung, cơ sở khoa học và thực tiễn, tính khả thi cũng như các tác động của việc thu các khoản phí trên để xây dựng đề án trình Chính phủ xem xét, cho ý kiến trước khi báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội theo quy định.
Việc thực hiện thu phí phương tiện giao thông nếu Việt Nam có áp dụng thì chắc chắn cũng là việc tất yếu phải làm nhằm mục đích vừa quản lý được các phương tiện giao thông, giảm thiểu tình trạng ách tắc, ô nhiễm môi trường và một phần là có nguồn thu để đầu tư cải thiện hệ thống giao thông. Đó cũng là thực tế mà nhiều nước đã áp dụng và người tham gia giao thông phải tuân thủ chất hành. Tuy nhiên, vấn đề buộc phải đặt ra là những khoản phí đó sẽ được thu như thế nào và phải điều hành, kiểm soát như thế nào với các phương tiện giao thông đã nộp những khoản phí đó.
Chắc chắn, nếu việc này được tiến hành theo cách thức thủ công thì chỉ riêng thời gian dừng đỗ để thu phí hoặc kiểm tra sẽ làm cho hệ thống giao thông vốn đã ách tắc lại thêm phần ách tắc hơn. Vì thế, để vừa thực hiện được các yêu cầu đặt ra cho việc thu phí và kiểm soát phương tiện giao thông vừa không để giao thông bị ách tắc thì vấn đề đặt ra là phải có giải pháp để có thể thu phí và kiểm soát tự động.
Hiện tại, các tuyến quốc lộ và đường sá của nhiều đô thị ở Việt Nam đã được trang bị hệ thống camera quan sát nhằm phục vụ quá trình điều phối giao thông. Tuy nhiên, để quản lý hệ thống này mà phải cắt cử nhân viên căng mắt ra theo dõi thì chưa đủ mà vấn đề là làm sao tăng cường được quá trình tự động hoá quản lý. Hiện tại, các hệ thống camera theo dõi giao thông mà Việt Nam đã trang bị đương nhiên là theo chuẩn kỹ thuật số. Đương nhiên, với các phần mềm hệ thống được cài đặt vào thì các phương tiện tham gia giao thông hoàn toàn có thể được kiểm soát tự động vì ít nhất, biển số của nó sẽ được hệ thống nhận dạng và kết nối với cơ sở dữ liệu để biết chủ xe là ai.
Cùng với việc đó, để khỏi mất thời gian thì các chủ phương tiện có thể trả phí tham gia giao thông theo hình thức mua thẻ trả trước. Loại thẻ này có thể giống như một con chip gắn trên xe và khi vào các khu vực hạn chế phương tiện giao thông sẽ được hệ thống nhận biết và có thể cho phép lưu hành. Về cơ bản, các tổ chức, doanh nghiệp trong nước hoàn toàn có thể cung cấp được các giải pháp này. Để thanh toán cho họ, cũng không nhất thiết phải trả ngay một cục mà hoàn toàn có thể theo hình thức hợp tác công tư để có những nhà thầu chấp nhận đầu tư theo hình thức hợp tác công tư (PPP) và sẽ được hoàn vốn trên cơ sở cùng được hưởng một phần những khoản phí thu được.
Vấn đề là lộ trình thu phí phương tiện giao thông phải song hành với việc triển khai được các giải pháp kỹ thuật mang tính khả thi và việc này hoàn toàn có thể là những bài toán kinh tế mang tính xã hội hoá. Bởi thế, ngoài việc xây dựng Pháp lệnh về phí và lệ phí mà Bộ Giao thông Vận tải cùng các bộ Tư pháp, Công an, Tài chính, Kế hoạch Đầu tư phải nhất trí đệ trình Chính phủ, chắc là cần phải xây dựng một giải pháp tổng thể phù hợp nhằm tự động hoá quá trình thu phí và quản lý phương tiện tham gia giao thông.
Đương nhiên, việc này phải có thêm sự tham gia của các bộ Khoa học Công nghệ, Thông tin Truyền thông, Công Thương và chắc chắn cũng phải có sự tham gia các tổ chức hội khoa học chuyên ngành như Hội Tự động hoá, Hội Cầu đường, Hội Tin học… và các hội chuyên ngành này cũng phải cùng nhau nhất trí hợp tác trong mái nhà chung của họ là Liên hiệp các hội Khoa học & Kỹ thuật Việt Nam.
Tân Khoa