“Báo cáo sếp, tôi hết tiền”

Hỏi mới biết, giám đốc đơn vị thường cùng anh đi công tác. Ông này trình độ kinh doanh rất tốt, nhưng bản tính lại có 1 khuyết điểm, ấy là chuyên buộc nhân viên ứng tiền túi chi tiêu khi giao tế làm ăn. Đãi khách bữa cơm, ông nháy nhân viên “cứ chi đi, về thanh toán lại”. Đến trạm đổ xăng, ông cười với tài xế “ghi hóa đơn, về tôi trả”. Thậm chí đến lúc rảo siêu thị trước khi về, thấy có món đồ hay hay mua cho cậu con, ông cũng tự nhiên bảo anh “thanh toán luôn giùm tôi, rồi chi trả 1 thể”.

Khổ nỗi với nhân viên như anh, lương không nhiều, những khoản gọi là “lậu” lại không có. Tổng mỗi đợt phải chi như thế, anh bỏ ra mấy triệu đồng, mà khi về thanh toán nào có thuận lợi. Đợt mới đây, đã quá 10 ngày, kế toán vẫn chưa ứng lại tiền vì “cơ quan kẹt tiền mặt”, giám đốc thì thờ ơ dường như quên mất chuyện anh bỏ tiền ra... Rốt cuộc cả tháng lương, anh chưa thể mang về, vợ tưởng “lỡ tiêu hoang”, cằn nhằn anh ích kỷ, trong khi đầu năm học mới, gia đình con cái cần chi dụng biết bao khoản tiền. Ức quá, anh cự lại, rốt cuộc cãi nhau 1 trận ra trò. Bực một nỗi không hiểu sao giám đốc lại hay chuyện, ra vẻ thân tình nhắc anh phải lo làm tròn trách nhiệm gia đình... “Nhìn lão cao giọng dạy mình, mà nguyên nhân lại từ cái kiểu hành xử của lão, mà điên tiết”.

Không đến mức chi nhiều như anh bạn tôi, nhưng N.A, cô nhân viên xuất nhập khẩu ở công ty thương mại nọ cũng bực mình không kém vì cách “xài tiền nhân viên” của vị trưởng phòng. Ông này hễ thấy cô đi giao dịch ra ngoài, lại hay gởi nhờ mua cái này cái nọ cho gia đình vợ con, toàn thứ đồ lặt vặt trị giá trăm ngàn đổ lại. Nể tình, N.A lúc nào cũng sẵn sàng. Khổ nỗi mua xong, trưởng phòng chả bao giờ trả lại tiền. Gom lại, có tháng cô phải tốn 500 – 600 ngàn mà chẳng biết đòi lại vào đâu. Mức lương nhân viên chưa đến 3 triệu đồng/tháng của cô đã eo hẹp lại càng hóa eo hẹp...

Thực tế trong cuộc sống hôm nay, hiện tượng “sếp xài tiền nhân viên” như vậy, không hề ít ỏi. Có thể vô tình hoặc hữu ý, nhiều vị lãnh đạo cơ quan, doanh nghiệp, đứng đầu 1 nhóm tập thể, thường mượn nhờ đồng tiền trong túi nhân viên để ứng chi những khoản giao tế, chi dụng mà không nghĩ đến khó khăn của họ. Đa số nhân viên do vị nể, ngại ngần, có thể nói chỉ biết ngậm miệng chịu đựng. Thậm chí có nhân viên được lãnh đạo ưu ái “kéo đi công tác cùng”, đã khiếp hãi viện đủ lý do để từ chối, dù biết qua những lần đi thực tế, cơ hội thân cận cấp trên sẽ tốt hơn. Lâu dần, khoảng cách quan hệ càng xấu đi, có khi còn gây áp lực để người nhân viên phải bỏ công việc, chuyển công tác.

Rõ ràng các trường hợp như vậy, chính người nhân viên phải có thái độ rõ ràng không chấp nhận sự lạm dụng từ cấp trên. Xét về quan hệ cộng sự mà nói, những vị lãnh đạo như vậy cần xem lại tư thế của mình; song một khi họ “nhiễm lâu thành bệnh”, thì nhân viên phải dứt khoát không thể thỏa hiệp. Nếu được, nhân viên phải nói ra những trở ngại về tài chính khi tiếp nhận các đề nghị “xử tiền túi nhân viên”, bởi lẽ, ai cũng hiểu đa phần đồng tiền ứng ra sẽ đều được bồi hoàn, song tổn thất vẫn luôn có đối với những nhân viên túi tiền eo hẹp, chi dụng khó khăn...

Trường hợp N.A, sau nhiều lần cân nhắc, rốt cuộc mới đây, cô đã chọn cách “ra tay trước”. Ngay khi vị trưởng phòng vừa giao việc ra ngoài, cô liền nhỏ nhẹ đề nghị “anh còn tiền mặt không, cho em mượn 1 ít đổ xăng”. Ông trưởng phòng tỏ ra ngạc nhiên, có lần móc túi đưa, có lần bảo không có sẵn, nhưng tuyệt sau đó, không còn nhờ cậy cô mua này mua nọ nữa.

Anh bạn của tôi, trong buổi làm việc mới đây cùng giám đốc, sau khi nhận chỉ đạo đi công tác, đã quyết định nói rành rọt: “Báo cáo sếp, tôi hết tiền, đề nghị sếp cho ứng công tác phí”. “Lúc đó, lão trợn mắt nhìn tôi, nhưng tôi cứ lỳ ra nhìn lại. Lão làu bàu trong miệng, rồi cuối cùng viết giấy tạm ứng cho tôi. Tôi biết như thế quan hệ có căng thẳng, nhưng chẳng bằng dứt khoát nói rõ cái khó của mình, còn hơn cứ ngậm đắng nuốt cay mà chịu thiệt hại”. Anh bạn chia sẻ như vậy.

Nếu là bạn, trong những trường hợp như thế, bạn nghĩ sao ?