Theo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cùng với việc tăng cường quản lý đầu tư công, kiểm soát chặt chẽ chi tiêu công, duy trì tăng trưởng tín dụng ở mức hợp lý và chủ động trong việc kiểm soát giá, bảo đảm cân đối cung - cầu, bình ổn giá thị trường và quyết liệt trong điều hành thì việc thực hiện kiểm soát chỉ số giá tiêu dùng tăng dưới 10% là có cơ sở.
Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế cho rằng, để đạt được chỉ số này Chính phủ phải kiên định với mục tiêu kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô.
Năm 2012, được dự báo sẽ ít có khả năng biến động lớn về giá hàng hóa thế giới. Vì vậy, tỷ giá sẽ đóng vai trò chủ yếu trong việc quyết định giá cả hàng hóa dịch vụ xuất, nhập khẩu; chính sách tỷ giá nếu được duy trì ổn định sẽ góp phần kiểm soát chỉ số tăng giá hàng tiêu dùng.
Đối với giá cả hàng hóa được sản xuất và tiêu thụ trong nước, khó tăng giá đột biến nếu các chính sách tác động vào tổng cung, tổng cầu được thực hiện phù hợp, không làm tăng thêm quy mô đầu tư từ ngân sách nhà nước và quản lý đầu tư công, chi tiêu công một cách chặt chẽ, nghiêm ngặt và tăng trưởng tín dụng dưới 3 lần tốc độ tăng trưởng GDP dự kiến.
Theo nghị quyết của Quốc hội, ưu tiên kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô vẫn được đặt lên hàng đầu tại mục tiêu tổng quát của năm sau.
Quốc hội giao Chính phủ khẩn trương hoàn thành Đề án tổng thể tái cơ cấu nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và khả năng cạnh tranh; thực hiện đồng bộ theo lộ trình thích hợp trong tất cả các ngành, các lĩnh vực trên phạm vi cả nước và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp thứ 3.
Nghị quyết Quốc hội cũng giao cho Chính phủ thực hiện điều hành chặt chẽ, thận trọng các chính sách tài khóa, tiền tệ, xuất- nhập khẩu... kiểm soát để chỉ số giá tiêu dùng tăng ở mức thấp, ổn định theo từng tháng và đạt mục tiêu cả năm.
Ưu tiên sử dụng số vượt thu ngân sách nhà nước năm 2011 để giảm bội chi, tăng trả nợ hoặc giảm vay nợ. Kiểm soát chặt chẽ và giảm tối đa nhập khẩu đặc biệt là nhập khẩu hàng tiêu dùng không thiết yếu.
Triển khai thực hiện hiệu quả 3 đột phá chiến lược, năm 2012 tập trung tổng kết thiết thực việc thi hành và xây dựng các nội dung sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 1992 làm nền tảng cho việc xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, ổn định, minh bạch...
Tuy nhiên, theo chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành, muốn đạt được chỉ tiêu lạm phát năm 2012 dưới 10% thì cần phải có thêm nhiều chính sách đi kèm. Bởi vì nếu vẫn tiếp tục những chính sách như hiện nay mà không có sự đột phá gì thì chắc chắn chỉ tiêu này sẽ không đạt được. Ví dụ nếu chính sách tiền tệ vẫn không có gì cải thiện, lãi suất vẫn trên 20%, hệ thống ngân hàng vẫn chưa hoạt động lành mạnh và ổn định thì chắc chắn cuối năm sẽ lại phải điều chỉnh chỉ tiêu.
Chuyên gia Bùi Kiến Thành cho rằng, cần phải dựa trên những điều kiện chủ quan hơn là dựa vào khách quan bên ngoài. Quốc hội đưa ra chỉ tiêu, nhưng Quốc hội cũng cần đưa ra phương án, thậm chí là yêu cầu Chính phủ phải giải quyết ngay để đảm bảo tính khả thi của chỉ tiêu. Cụ thể nhất là đối với chính sách tiền tệ, lãi suất, bởi vì với lãi suất dưới 10% thì khác mà trên 20% như hiện nay lại khác.
Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành nêu rõ, kỳ vọng đưa chỉ số giá tiêu dùng (CPI) về dưới 10% sẽ tùy theo nhiều tác nhân mà Chính phủ cần phải giải quyết. Có 3 tác nhân quan trọng quyết định rất lớn đến tính khả thi của chỉ tiêu này. Đó là tình trạng tham nhũng và chi phí tiêu cực trong nền kinh tế. Chính những yếu tố này là thủ phạm đẩy giá tiêu dùng lên cao.
Thứ hai, đó là chính sách điều hành giá đối với nguyên liệu đầu vào của nền kinh tế như điện, than, xăng dầu… phải thực sự phù hợp với từng thời điểm. Và thứ ba đó là quản lý thị trường như thế nào để nguồn hàng hóa từ người sản xuất đến tay người tiêu dùng được thông thoáng hơn. Đây là những việc lớn cần phải làm ngay, bởi nếu không có sáng kiến và quyết liệt thì những chỉ tiêu Quốc hội đặt ra sẽ là kỳ vọng ảo.
Trọng Nghĩa