"Dăm gỗ" vẫn thuộc nhóm 4401 với thuế suất 0%
Theo ông Nguyễn Hải Trang, từ trước tới thời điểm tháng 12-2011, Hải quan các tỉnh thành phố đều phân loại mặt hàng dăm gỗ vào nhóm 4401 với thuế suất 0%.
Khi nói về lịch sử phân loại mặt hàng, ông Trang phân tích: tại Danh mục hàng hóa XNK Việt Nam 1993, nhóm 4404 không có “dăm gỗ” mà chỉ đề là “gỗ bào”, tuy nhiên nhóm 4401 phân loại có “dăm gỗ”. Đến năm 1997, tại Danh mục hàng hóa XNK Việt Nam, tại nhóm 4404 có định nghĩa thêm mặt hàng “dăm gỗ” thay cho “gỗ bào” và nhóm 4401 vẫn giữ nguyên có mặt hàng “dăm gỗ”.
Tại Biểu thuế NK ưu đãi năm 2011 phân loại dăm gỗ vào cả 2 nhóm 4401 và 4404, thế nhưng tại Biểu thuế XK năm 2011 thì tại nhóm 4401 không phân loại mặt hàng “dăm gỗ”. Và cơ quan Hải quan vẫn áp mã 4401 cho mặt hàng XK này.
Hàng trăm ngàn tấn dăm gỗ đang bị ứ tại các nhà máy trước cách làm "khác người" của
Hải quan Quảng Bình.
|
Năm 2012, Danh mục hàng hóa XNK tại nhóm 4401 và 4404 không có gì thay đổi so với Danh mục cũ (cả về tiếng Anh và tiếng Việt). Tại Biểu thuế NK ưu đãi, mặt hàng “dăm gỗ” có ở cả nhóm 4401 và 4404. Như vậy, danh mục hàng hóa XNK Việt Nam và Biểu thuế NK là giống nhau và cũng giống năm 2011
.
Tuy nhiên, tại Biểu thuế XK 2012 ban hành kèm theo Thông tư 157, mặt hàng “dăm gỗ” không còn được chi tiết trong nhóm 4401 mà chỉ có ở nhóm 4404. Vì vậy mới xảy ra tình trạng khi tính thuế XK, Hải quan một số địa phương không áp mặt hàng “dăm gỗ” vào nhóm 4401 nữa và chuyển sang áp vào nhóm 4404.
Giải thích về việc này, ông Nguyễn Hải Trang cho rằng, thực chất, mặt hàng “dăm gỗ” vẫn thuộc nhóm 4401 với thuế suất 0%. Sở dĩ một số đơn vị Hải quan chuyển mã mặt hàng “dăm gỗ” do chưa thực hiện theo đúng quy định và cách thức tra mã số đã được quy định tại Thông tư 49/2010/TT-BTC của Bộ Tài chính.
Theo quy định tại Thông tư 49, cách tra mã một mặt hàng như sau: trước tiên tra tại Biểu thuế NK, sau khi tìm được mã số theo Biểu thuế NK ưu đãi thì mới đối chiếu với mô tả tên hàng, mã số hàng hoá ghi tại các Biểu thuế khác như: Biểu thuế XK, Biểu thuế NK ưu đãi đặc biệt, Biểu thuế GTGT, Biểu thuế Tiêu thụ đặc biệt để tìm mã số và biểu thuế suất tương ứng cho mặt hàng đó theo từng Biểu thuế.
Hơn nữa, ông Trang cho biết, hiện nay các Biểu thuế được xây dựng dựa trên Danh mục hàng hóa XNK (AHTN), trong danh mục này có 2 phần tiếng Anh và tiếng Việt. Trong trường hợp phát hiện có mâu thuẫn, cần phải xem lại phần dịch ra tiếng Việt, bởi bản tiếng Anh là bản gốc, bản chuẩn đã ký kết giữa các nước. Tại bản tiếng Anh trong Danh mục hàng hoá XNK thì trong nhóm 4404 không có mặt hàng “dăm gỗ”, trong đó chỉ nêu “chipwood” dịch ra là “nan gỗ”.
Từ những phân tích này, ông Nguyễn Hải Trang khẳng định, một mặt hàng nếu không thay đổi sẽ không thể tự nhiên thay đổi mã. Vì vậy, với mặt hàng dăm gỗ, mã số trước đây là 4401 thì nay vẫn là 4401.
"Chúng tôi thực hiện trước một bước" (?!)
Từ nhiều năm nay, các DN đều thực hiện kê khai hải quan tại các cửa khẩu với mã HS là 44012200 với thuế XK là 0%. Tuy nhiên, tại Biểu thuế NK ban hành kèm Thông tư số 157/2011/TT-BTC của Bộ Tài chính thì mặt hàng dăm gỗ lại được phân loại vào cả 2 nhóm 4401 (thuế suất là 0%) và 4404 (thuế suất là 5%).
Trong khi chờ hướng dẫn của Tổng Cục Hải quan, để tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp nên đối với mặt hàng "dăm gỗ" gần như tất cả các Cục Hải quan trong cả nước vẫn áp dụng mã cũ là 4401 (mức thuế suất xuất khẩu là 0%).
Tuy nhiên, khác với những gì mà ông Trang phân tích và cách làm của các Cục hải quan trong cả nước thì Hải quan Quảng Bình đã có một cách hiểu và làm hoàn toàn khác. Cũng chính sự "sáng tạo lạ" này đã khiến nhiều doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu dăm gỗ lâm vào hoàn cảnh khốn đốn, thậm chí đứng trước nguy cơ phá sản và hàng ngàn người trồng rừng nguyên liệu lâm cảnh hoang, mang lo lắng.
Bà Hoàng Nam Hương (giữa) cho rằng "Đây là do cách hiểu khác nhau của các Cục Hải
quan còn ông Phạm Văn Hùng (thứ 3 từ trái sang) lại khẳng định "Đây là do Hải quan
Quảng Bình thực hiện trước một bước so với các đơn vị khác"
|
Ngày 16/5, trong cuộc làm việc với PV
Tamnhin.net về vấn đề này bà Hoàng Nam Hương, Phó Trưởng phòng Nghiệp Cục Hải quan Quảng Bình khẳng định như đinh đóng cột: “Chúng tôi đã thực hiện đúng theo Thông tư 157".
Có lẽ xuất phát từ khẳng định này nên trước đó, ngày 23/4/2012, khi Chi cục Hải quan cửa khẩu Hòn La có công văn số 177/HQHL-VN gửi Cục Hải quan Quảng Bình đề xuất đưa mặt hàng "dăm gỗ" vào mã 4404 (mức thuế suất xuất khẩu là 5%) thì không cần có công văn xin ý kiến của Tổng cục, ngay lập tức ngày 25/4/2012, Cục Hải quan Quảng Bình đã có Công văn số 333 do ông Nguyễn Văn Hệ (Phó Cục trưởng) ký với nội dung nhất trí với đề xuất của Chi cục Hải quan cửa khẩu Hòn La.
Bà Hoàng Nam Hương đưa ra lí lẽ, theo Phụ lục I Biểu thuế xuất khẩu, mã HS của mặt hàng gỗ dăm thuộc vào nhóm 4404, thuế suất là 5%. Vậy chúng tôi làm như thế là hoàn toàn chính xác.
Khi PV hỏi tại sao các Cục Hải quan trong cả nước đều có công văn xin Tổng Cục về việc này và trong khi chờ trả lời họ đều thực hiện theo mã cũ (4401) thì bà Hương lại cho rằng "Đó là do cách hiểu khác nhau. Các tỉnh khác tôi không biết, còn chúng tôi đã thực hiện theo thông tư".
Tuy nhiên khác với bà Hương, khi giải thích về cách làm "khác lạ" này ông Phạm Văn Hùng, Chánh văn phòng Cục Hải quan Quảng Bình lại cho rằng đây không phải cách hiểu khác nhau mà là do Hải quan Quảng Bình thực hiện trước các đơn vị khác một bước.
Với cách hiểu và làm theo kiểu "hành là chính" của Hải quan Quảng Bình thì liệu còn có doanh nghiệp nào dám đến đầu tư tại tỉnh nghèo này nữa?
(Còn tiếp)
Hà Vy - Hà Vũ