Ông Vũ Quốc Hùng
Trong kết luận của UBKT T.Ư Đảng, có nêu về việc ông Phạm Thanh Bình (bí thư Đảng ủy, chủ tịch HĐQT Tập đoàn Vinashin) trong việc huy động, quản lý, sử dụng tiền vốn của Nhà nước là do “thiếu tinh thần trách nhiệm, cố ý làm trái và có biểu hiện vụ lợi cá nhân, gây hậu quả nghiêm trọng về kinh tế, chính trị, xã hội; các khoản nợ rất lớn, mất khả năng thanh toán, đến nay, nợ quá hạn và đến hạn không có khả năng thanh toán lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng, hơn 5.000 lao động không có việc làm; các khoản nợ lương và bảo hiểm xã hội lên đến 234 tỷ đồng”. Ông đánh giá như thế nào?
Tôi thấy UBKT T.Ư Đảng đã thực hiện một nhiệm vụ do Điều lệ Đảng giao là kiểm tra dấu hiệu vi phạm đảng viên đối với đồng chí Bình, vì đồng chí Bình vừa là bí thư Đảng ủy vừa là chủ tịch HĐQT Vinashin, đồng thời là cán bộ thuộc diện T.Ư quản lý. Kết luận của UBKT T.Ư là rõ ràng và với những kết luận như vậy thì chắc chắn UBKT T.Ư đã có những chứng lý cụ thể, xác thực.
Cũng qua kết luận của UBKT T.Ư, tôi thấy, đây là những sai phạm nghiêm trọng xảy ra tại Vinashin, liên quan trực tiếp người đứng đầu Vinashin là đồng chí Phạm Thanh Bình. Lẽ ra, việc này phải được giám sát, kiểm tra sớm để có thể kịp thời ngăn chặn. Thế nhưng, giờ đã muộn. Nhưng muộn còn hơn không. Bởi với một tập đoàn lớn như thế (về nguồn vốn, không gian, đất đai…) mà quản trị kinh doanh như thế nào để đến nông nỗi “bên bờ vực phá sản”.
Thưa ông, khi ông còn ở cương vị phó chủ nhiệm UBKT T.Ư Đảng, ông có nghe thấy thông tin gì về những sai phạm tại Vinashin?
Tôi đã có nghe thông tin và dư luận từ trước Đại hội X. Một người đã nói nhiều và thẳng thắn về tình trạng đầu tư của Vinashin ở một số hội nghị là ông Đỗ Bình Dương (Tổng Kiểm toán Nhà nước lúc đó). Ông Dương đã cảnh báo về nguy cơ sai phạm trong kinh doanh của Vinashin.
Thế vì lý do gì ngày đó, những thông tin này chưa được các cơ quan chức năng vào cuộc làm rõ, thưa ông?
Có thể do lúc đó còn nhiều công việc chuẩn bị cho Đại hội nên các cơ quan chức năng chưa vào cuộc được. Hơn nữa, đây là ngành công nghiệp đóng tàu, là một ngành công nghiệp lớn mà Đảng, Nhà nước đang quan tâm đầu tư để phát triển…
Nhiều vụ việc, cơ quan thanh tra làm trước, sau đó UBKT mới vào cuộc. Theo ông, vì sao vụ việc của Vinashin lại giao cho UBKT T.Ư Đảng làm trước?
Tôi xin khẳng định lại, việc UBKT T.Ư vào cuộc là đúng nguyên tắc quy định trong Điều lệ Đảng. Còn vì sao Thanh tra Nhà nước chưa vào thì phải hỏi bên đó mới biết được.
Trong hoạt động thực tiễn, có lúc cơ quan thanh tra và cơ quan điều tra vào cuộc trước rồi UBKT vào sau, cũng có lúc UBKT vào trước rồi các cơ quan đó vào sau chứ. Đối với trường hợp của Vinashin, UBKT T.Ư vào trước rồi trong kết luận có đề nghị thanh tra và một số cơ quan khác phải vào cuộc.
Tôi xin nhấn mạnh lại là, việc kiểm tra lúc này đã là quá chậm. Những tổn thất hữu hình và vô hình như thế nào thì các cơ quan chức năng phải tính kỹ. Và theo tôi, các cơ quan quản lý Nhà nước đáng ra phải phát hiện sớm việc này.
Thế thì sắp tới cơ quan nào có trách nhiệm làm rõ những sai phạm của Vinashin và cá nhân ông Phạm Thanh Bình?
Các cơ quan như UBKT T.Ư Đảng đã yêu cầu trong bản thông báo kết luận, gồm thanh tra, kiểm toán, tài chính và ngân hàng. Theo thông báo của UBKT T.Ư thì “UBKT T.Ư quyết định thực hiện quy trình kiểm điểm, xử lý kỷ luật đối với đồng chí Bình”. UBKT T.Ư cũng đã đề nghị Chính phủ “xem xét trách nhiệm của các bộ, ngành liên quan đối với những sai phạm của Vinashin”. Và theo tôi, Đảng ủy khối doanh nghiệp T.Ư cũng phải vào cuộc về vấn đề này.
Nếu vụ việc này xảy ra thời ông còn đương chức thì quan điểm của UBKT T.Ư như thế nào?
Từ trước đến nay, quan điểm của UBKT T.Ư vẫn nhất quán là không có vùng cấm. Tất cả phải bình đẳng trước Điều lệ Đảng và pháp luật.
Sự việc xảy ra như thế này, tôi thấy các thành viên của hệ thống chinh trị đều cần phải suy nghĩ về trách nhiệm của mình: Cùng với trách nhiệm của Đảng, Nhà nước thì các đoàn thể chính trị như Công đoàn, Đoàn Thanh niên Cộng sản, Hội Liên hiệp phụ nữ… cũng phải suy nghĩ về trách nhiệm trong việc để 5.000 công nhân không có việc làm và trong các sai phạm khác của Vinashin.
Qua vụ việc xảy ra tại Vinashin, chúng ta rút ra được nhiều bài học lớn. UBKT T.Ư yêu cầu các tập đoàn kinh tế khác cần chủ động tự kiểm tra, tự xem xét, đánh giá đầy đủ kết quả sản xuất, kinh doanh, báo cáo trước ngày 31/8/2010 để UBKT T.Ư tiếp tục giám sát.
UBKT T.Ư cũng xác định cần có cơ chế đặc thù về tổ chức, hoạt động của các tập đoàn kinh tế, nhất là cơ chế thẩm định việc huy động, sử dụng vốn đầu tư ưu đãi của Nhà nước.
Đó là quan điểm xây dựng rất quan trọng, là bài học rất sâu sắc.