Con tê giác đầu tiên bị người Âu bắn hạ ở Đông Dương

Con tê giác này nặng tới 2.400 kg và bán được 1.200 đồng Đông Dương cho một nhà buôn. Bốn chân của con vật này được sử dụng làm các giỏ cắm hoa (pot à fleurs).

Nhưng ngay sau đó giá bán con tê giác này được một người Hoa từ Sài Gòn mua lại với giá 2.500 đồng. Và tới năm 1944 thì thời giá của nó phải tăng gấp 4 (10.000đ).


Từ xa xưa bán đảo Đông Dương là nơi cư ngụ của loài tê giác một sừng (rhino unicornis). Trong các sử cũ luôn thấy nhắc đến một loại đặc sản mà người dân phải tìm kiếm để tiến vua và vua dùng và tiến cống triều đình phương Bắc.

Cho đến khi người phương Tây có mặt trên dải đất này thì trong các du ký thường hay nhắc đến tê giác, cùng với voi, bò tót, hổ và trăn là những loài vật kích thích thú săn bắn của người Tây phương.

Nhưng cho đến năm 1945 thì việc săn được tê giác đã trở nên hiếm. Tuy vậy, trên thị trường dược liệu thì sừng tê vẫn là một món hàng được nhiều người tìm kiếm.


Cuối năm 1944, Đài Phát thanh Sài Gòn (Radio Saigon) đưa tin về việc xuất hiện một con tê giác lớn một sừng ở B lao Đà Lạt. Vào thời điểm đó các nhà khoa học Đông Dương ước tính rằng tại thuộc địa này còn chừng 20 con tê giác và dự báo trong vòng 50 năm sau nó sẽ bị tuyệt chủng!

Vincent Piétri, một nhà tự nhiên học cũng là một tay săn bắn nhà nghề nổi tiếng ở Sài Gòn cho rằng vùng B lao với những dải núi chạy ngang (contrefort) là nơi loài thú này theo mùa di cư từ Myanma và Lào sang.

Ông cho biết chính những người dân bản địa bằng những mũi tên tẩm thuốc độc và các loại vũ khí cổ lỗ, kể cả súng kíp đã bắn hạ nhiều và con tê gíac cuối cùng được ghi nhận bị giết, trước các biến cố năm 1945, tại đồn điền Santa Maria mà tác giả là một người Pháp tên là Didier.

Trong ký ức của nhiều nhà thực dân, hình ảnh con tê giác luôn xuất hiện như một điều kỳ thú của thuộc địa. Điều đó kích thích giới săn bắn châu Âu coi Đông Dương là một thiên đường của thú vui săn bắn. Lịch sử cũng cho biết từ thế kỷ XVIII vua Louis 16 đã từng nhận được những món quà của Vua Xiêm gưỉ tặng là sừng tê.

Kỷ lục bắn hạ được nhiều tê giác nhất thuộc về một tay săn tên là Velzel đã hạ đựoc 12 con, tiếp đó là Cruppi 6 con và Tasard 4 con... Giá thu mua của các quầy thuốc của người Tàu ở Chợ Lớn 600 đồng ĐD một picul (tạ ta = 60,5kg) vào năm 1926 và gấp 10 lần vào năm 1944.

Đó là lý do vì sao tê giác đứng trước nguy cơ tuyệt chủng. Do vậy, những dấu vết của các cá thể tê giác được chụp ảnh tại vùng rừng quốc gia Cát Tiên (Lâm Đồng-Đồng Nai) vào năm 1994 là những hy vọng đáng mừng!