Iran giáng trả

Như vậy, Iran, không có ý định “khoanh tay đứng nhìn” trước việc EU đang chuẩn bị thực hiện lệnh cấm vận dầu mỏ từ ngày 1 tháng 7 đối với nước này. Đòn trả đũa của Iran có thể làm chấn động một số nền kinh tế không lấy gì làm vững mạnh. Điều này liên quan trước hết với Hy Lạp, Tây Ban Nha và Italy - những nước phụ thuộc vào nhập khẩu dầu mỏ từ Iran.

Cụ thể, nhập khẩu dầu mỏ Iran chiếm khoảng một phần ba nhu cầu năng lượng trong nước của Hy Lạp, 15% của Tây Ban Nha và 12% của Italy. Các nước này khó có thể nhanh chóng chuyển sang các nguồn nhiên liệu hydrocarbon khác. Thật vậy, tìm một nhà cung cấp mới có nghĩa là phải tìm một tuyến dẫn dầu mới và công nghệ chế biến cũng sẽ khác. Tất cả điều này trong thực tế sẽ dẫn đến những chi phí đáng kể.

Nhà phân tích Valery Nesterov nhận định: “Nếu Iran sẽ thực hiện đe dọa này, Châu Âu sẽ phải đối mặt với những rắc rối mới, sẽ phải cơ cấu lại một cách nhanh chóng. Điều này sẽ gây ra căng thẳng và có lẽ là một cơn hoảng loạn nhẹ trong thị trường dầu mỏ và có thể dẫn đến sự gia tăng thoáng qua trong giá dầu thế giới. Một điều nữa là sự tăng giá này sẽ không lâu dài vì có cơ hội để bù đắp cho thiếu hụt dầu xuất khẩu của Iran bằng nguồn cung dầu từ các kho dự trữ chiến lược và thương mại khá đáng kể (khoảng 4 tỷ thùng). Đó là dự trữ của các nước thành viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA). Và trong tháng đầu tiên có thể giao cho người tiêu dùng châu Âu hơn 50 triệu tấn dầu từ các dự trữ đó.”

Theo IEA trong tháng 10/2011, dự trữ từ các kho dầu quốc gia sẽ đủ dùng cho Hy Lạp trong 86 ngày theo mức độ hiện nay, Tây Ban Nha (104 ngày), Italy (123 ngày). Anh có thể ném một phao cứu sinh cho một số nước, vì nước này có dự trữ dầu đủ dùng cho 432 ngày. Nhưng trong trường hợp bất kỳ nào EU cũng sẽ đối mặt với một khó khăn đáng kể.

Iran cũng không nên mong đợi một cuộc sống yên bình. Chưa nói đến chuyện thực tế rằng Tehran sẽ mất hàng tỷ USD lợi nhuận, mà mối đe dọa phải trả tiền phạt vì phá hợp đồng đã ký với EU cũng đang lơ lửng trên đầu. Mặc dù các khoản thanh toán thực tế sẽ có thể phải chi trả sau khi kiện tụng kéo dài trong tòa án quốc tế.

Có lẽ Tehran cũng lường trước vấn đề này và hành động theo nguyên tắc Khodja Nasreddin, người đã hứa với quốc vương là sẽ dạy cho lừa biết nói tiếng người trong vòng 20 năm nếu được nhận tiền thưởng. Khi một người bạn hỏi làm thế nào mà thực hiện được điều đó, Khodja Nasreddin trả lời: " Hai mươi năm sau, nếu tôi không chết, thì quốc vương hoặc con lừa cũng sẽ chết." Tức là, thanh toán tiền phạt phá hợp đồng là chuyện trong tương lai xa xôi và không chắc chắn, còn cú đánh vào lợi ích của Châu Âu sẽ là một thực tế hiện nay.

Có một câu hỏi khác không kém thú vị: Iran sẽ phải trả tiền phạt như thế nào nếu EU áp đặt một lệnh cấm hoàn toàn về giao dịch với Ngân hàng Trung ương của nước này. Chắc là phải lấy tiền mặt - những vali đựng tiền Iran. Không hề có phương án thay thế khác. Nhưng đó mới chỉ là chuyện "một ngày nào đó" và "có thể" xảy ra. Nhưng bây giờ những đối thủ cạnh tranh của Iran đang trực tiếp hưởng lợi trong trận chiến giành một phần của "chiếc bánh dầu mỏ". Trước hết là nước vùng Vịnh đang bày tỏ sẵn sàng bù đắp thị phần dầu mỏ Iran trên thị trường năng lượng toàn cầu. Nhất là trong bối cảnh giá dầu mỏ tăng lên do tình hình căng thẳng hiện nay.

Minh Châu (theo “Tiếng nói nước Nga”)