Các nguồn tin ở châu Âu cảnh báo rằng những đe dọa liên tiếp của Iran về việc đóng cửa eo biển Hormuz trong tuần qua và khuôn khổ cuộc tập trận của hải quân Iran mang tên Veleyati 90 hiện nay cho thấy ý định của Iran đáp trả các biện pháp trừng phạt cứng rắn mà phương Tây lên kế hoạch vào tháng tới. Vòng trừng phạt mới này dự kiến sẽ tước mất 80% nguồn thu của Iran.
Căng thẳng giữa Tehran và phương Tây ngày càng gia tăng sau khi Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) mấy tháng gần đây mở rộng các biện pháp trừng phạt Iran liên quan tới chương trình hạt nhân gây tranh cãi của nước này.
Iran làm giàu uranium tại hầm ngầm
Sự kiện Iran làm giàu uranium tại hầm ngầm lại nổi lên trong ngày hôm qua, khiến các nước phương Tây lo ngại những bất ổn tiếp theo trên toàn cầu trong tương lai.
Cơ sở làm giàu hạt nhân Fordo gần thành phố Qom được bảo vệ giám sát trên không và được bảo vệ chống lại các cuộc không kích
Iran đã bắt đầu chiến dịch làm giàu uranium tại một địa điểm dưới lòng đất được xây dựng có khả năng chịu được các cuộc không kích có thể xảy ra, một tờ báo hàng đầu theo đường lối cứng rắn của Iran đưa tin.
Theo tờ báo Kayhan, các hoạt động làm giàu uranium tại Fordo, phía nam Tehran, là khá nhỏ so với cơ sở chính của Iran. Tuy nhiên, các thiết bị phân cách làm giàu hạt nhân tại các phòng thí nghiệm ngầm được coi là khá hữu hiệu và được che chắn khỏi các cuộc do thám trên không cũng như các cuộc không kích bởi vách núi đá cao tới 90 mét.
Làm giàu uranium hiện là tâm điểm của cuộc tranh cãi trên quy mô quốc tế về chương trình hạt nhân của Iran. Mỹ và các đồng minh lo ngại rằng Iran có thể sử dụng các cơ sở làm giàu uranium để phát triển vật liệu hạt nhân cấp cao cho các đầu đạn. Trong khi đó, Iran tuyên bố rằng chỉ làm giàu hạt nhân nhằm phục vụ năng lượng và nghiên cứu
Kayhan, một tờ báo thân cận với giới cầm quyền của Iran, cho biết các kỹ sư đã bắt đầu bơm khí uranium vào các thiết bị phân cách tinh vi tại cơ sở Fordo gần thành phố Qom.
"Ngày hôm qua Kayhan đã nhận được những báo cáo cho thấy Iran đã bắt đầu làm giàu uranium tại cơ sở Fordo trong bối cảnh các mối đe dọa từ kẻ thù ngoại quốc tăng cao", tờ báo đưa tin trong một bài báo trên trang nhất.
Ayatollah Ali Khamenei, quản lý tờ Kayhan, là một đại diện của lãnh đạo tối cao và là người có tiếng nói quyết định cuối cùng trong mọi vấn đề quan trọng của nhà nước.
Hôm thứ Bảy vừa qua, phụ trách vấn đề hạt nhân của Iran, Fereidoun Abbasi, cho biết chẳng bao lâu nữa Iran sẽ tiến hành thử nghiệm làm giàu hạt nhân tại Fordo.
Iran có một cơ sở làm giàu uranium ở Natanz, nơi có gần 8.000 thiết bị phân cách tinh vi đã được đưa vào hoạt động từ năm 2006.
Đất nước này đã được làm giàu uranium ở mức ít hơn 5% trong nhiều năm nhưng bắt đầu tăng lên gần 20% kể từ tháng 2/2010, với tuyên bố rằng Iran cần vật liệu cấp cao hơn để sản xuất nhiên liệu cho một lò phản ứng ở Tehran nhằm tạo ra các đồng vị phóng xạ y tế cho các bệnh nhân ung thư. Vũ khí hạt nhân cần lượng uranium làm giàu ở mức 90%.
Iran cho biết lượng uranium làm giàu ở mức gần 20% sẽ được thực hiện tại Fordo. Đây là mối quan tâm đặc biệt đối với phương tây bởi vì nồng độ như vậy có thể được chuyển đổi một cách nhanh chóng hơn nhiều để sử dụng trong đầu đạn hạt nhân.
Xây dựng bên cạnh một khu liên hợp quân sự, Fordo dài giữ bí mật và chỉ được thừa nhận của Iran sau khi nó đã được xác định bởi cơ quan tình báo phương Tây trong tháng 9 năm 2009. Đó là một đường hầm cứng được bảo vệ bởi tên lửa phòng không và Guard Cách mạng.
Tờ báo trích lời Abbasi như sau: "Giống như Natanz, cơ sở Fordo đã được thiết kế và xây dựng dưới lòng đất. Kẻ thù không có khả năng gây thiệt hại cho cơ sở này."
Một chỉ huy cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng nói giới lãnh đạo Tehran đã quyết định ra lệnh đóng cửa tuyến dầu chiến lược ở eo biển Hormuz nếu xuất khẩu dầu mỏ của nước này bị chặn. Lực lượng Vệ binh Cách mạng trên mặt đất đã tiến hành tập trận thử nghiệm ở miền đông Iran biểu thị rõ ràng quyết tâm chống lại các lực lượng Hoa Kỳ vượt biên giới ở Afghanistan.
Tờ nhật báo Khorasan đã trích dẫn lời của Ali AshrafNouri, "Các cơ quan tối cao ... đã nhấn mạnh rằng nếu kẻ thù ngăn chặn việc xuất khẩu dầu của chúng tôi, chúng tôi sẽ không cho phép một giọt dầu nào đi qua eo biển Hormuz. Đây là chiến lược của nước Cộng hòa Hồi giáo trong việc chống lại các mối đe dọa như vậy".
Ít nhất sáu tháng vừa qua, Hoa Kỳ đã trì hoãn thực hiện các biện pháp trừng phạt mới của mình vì lo ngại giá dầu sẽ leo thang tại thời điểm nền kinh tế toàn cầu đang đi xuống. Thế nhưng, một loạt các mối đe dọa từ các quan chức Iran về đóng cửa eo biển Hormuz vẫn xuất hiện.
Trong một cuộc phỏng vấn được phát sóng vào hôm Chủ nhật, Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ, Leon Panetta, cho biết mộ̣t ngày nào đó Iran sẽ đặt nền móng cho việc chế tạo vũ khí hạt nhân, nhưng vẫn chưa thực sự tạo ra một quả bom.
Yến Anh (Theo Telegraph/Reuters/Vietnamplus)