(Tamnhin.net) – Liên đoàn Ả Rập cùng Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon sẽ họp cùng Anh, Pháp, Hoa Kỳ, Liên Hiệp châu Âu và Liên Hiệp châu Phi vào hôm nay (19/3) tại Paris để bàn về tình hình Libya.
Ảnh minh họa. Nguồn: Reuters
Ngay sau khi Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc (LHQ) thông qua nghị quyết thiết lập một vùng cấm bay ở Libya cũng như ủng hộ “tất cả các biện pháp cần thiết” nhằm bảo vệ dân thường vào lúc 5 giờ 50 phút sáng 18/3 (giờ Việt Nam), một liên minh do Anh, Pháp, Mỹ dẫn đầu bao gồm một vài nước Ả Rập lập tức có những động thái chuẩn bị cho các cuộc không kích vào nước này đã tạo áp lực lên chính quyền Muammar Gaddafi.
Chưa đầy 24 giờ sau, hãng Reuters dẫn thông báo của Bộ trưởng Ngoại giao Libya Moussa Koussa phát biểu trong cuộc họp báo ở Tripoli: “Chúng tôi quyết định ngừng bắn ngay lập tức và chấm dứt tất cả các chiến dịch quân sự”.
Ông Koussa nói vì Libya là thành viên của Liên Hiệp Quốc nên “buộc phải tuân thủ các nghị quyết của Liên Hiệp Quốc” và nước này cổ vũ việc mở tất cả các kênh đối thoại với cộng đồng quốc tế. Ngoài ra, Libya cũng cam kết sẽ bảo vệ những người nước ngoài và các tài sản nước ngoài.
Tuy nhiên, trước tuyên bố ngừng bắn ngay lập tức của Lybia, Pháp cho biết nước này vẫn thận trọng với lệnh ngừng bắn của chính quyền Gaddafi và nói “những mối đe dọa dưới mặt đất vẫn không thay đổi”. BBC đưa tin, Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ Hillary Clinton bác bỏ tuyên bố ngừng bắn của Libya trong khi Thủ tướng Anh David Cameron trả lời chất vấn tại Nghị viện cho rằng chiến dịch triển khai vùng cấm bay tại Libya sẽ tiếp tục. Ông David Cameron nói "cần chờ xem ông Gaddafi thực sự sẽ làm gì" trong khi bà Clinton cũng muốn thấy "có hành động cụ thể" từ phía Libya”.
Do vậy, trước phản ứng thận trọng của các bên, tình hình Lybia chỉ có thể nhận định rõ ràng sau khi kết thúc cuộc họp 5 bên (Liên Hợp Quốc, Liên Hiệp châu Âu, Liên Hiệp châu Phi, Liên đoàn Ả Rập và Anh, Pháp, Hoa Kỳ) sẽ diễn ra tại Paris hôm nay, 19/3.
Nhưng suy cho cùng, trong mọi diễn biến liên quan tới nội chiến tại Lybia, câu hỏi đặt ra là quốc gia có trữ lượng dầu mỏ “khổng lồ” với khoảng 41,46 tỷ thùng và giáp ranh Địa Trung Hải, bao gồm tuyến đường biển huyết mạch gắn liền với lợi ích của nhiều nước khác sẽ đi về đâu? Ai được? Ai mất? Liệu Lybia có quyết định được vận mệnh của mình?
Lịch sử còn đó những dấu tích đầy tham vọng và bi thương như cuộc chiến tranh Iraq (20/3/2003 – 19/8/2010). Một cuộc chiến mà theo nhận định của cựu chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) Alan Greenspan thì động cơ chính là dầu mỏ, trong quyển sách tựa đề The Age of Turbulence: Adventures in a New World (tạm dịch: Thời kỳ bất an: Những cuộc phiêu lưu trong thế giới mới).
Câu trả lời xin dành cho người dân Lybia.
Nguyễn Thế Anh