(Tamnhin.net) - Sử gia người Anh nổi tiếng nhưng gây tranh cãi Niall Ferguson đang làm việc tại Đại học Harvard cho rằng thế giới Hồi giáo thiếu một số trong sáu ý tưởng lớn từng giúp phương Tây chi phối thế giới hàng trăm năm qua.
 |
|
|
Những ý tưởng lớn mà ông Ferguson đề cập đến là cạnh tranh, khoa học, quyền sở hữu bất động sản, y khoa, xã hội tiêu dùng và tác phong làm việc.
Ông Ferguson nói một số xã hội Hồi giáo đã “tải xuống một số ứng dụng này” và thể hiện ở nền kinh tế rất cạnh tranh và năng động ở Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ), khả năng làm giàu uranium của các nhà khoa học Iran và các bệnh viện cao cấp và siêu thị hoành tráng ở Dubai. Nhưng thế giới Hồi giáo vẫn còn thiếu 2 trong số 6 “ứng dụng” nói trên là quyền sở hữu bất động sản và tác phong làm việc công nghiệp.
Theo sử gia Niall Ferguson, việc kém phát huy quyền sở hữu bất động sản là một trong những lý do khiến kinh tế và dân chủ ở các nước Arập kém phát triển.
Nhìn vào các cuộc biểu tình ở thế giới Arập - từ Tunisia, Ai Cập, Bahrain cho tới Yemen và Libya, một số nhà bình luận ngả theo hướng dân chủ sẽ phát triển ở những nước này. Thế nhưng sử gia Niall Ferguson lại có ý kiến trái ngược. Ông nhận định: "Bất chấp sự can thiệp quân sự toàn diện của Mỹ cộng với hàng tỷ USD đầu tư trong vòng tám năm qua, các chính phủ được bầu lên ở Iraq còn rất mong manh."
Theo ông, trong lịch sử, đã có lúc thế giới Hồi giáo huy hoàng hơn nhiều so với phương Tây. Các hậu duệ của Nhà tiên tri Mohammed đã có thể xây dựng được một trong những đế chế ấn tượng nhất: Đế chế Ottoman. Họ cũng đi tiên phong trong các vấn đề khoa học từ hàng trăm năm trước, Nhà Trí tuệ (Bayt al-Hikma) được lập ra tại Baghdad vào thế kỷ thứ 9 sau Công nguyên. Những cơ sở được coi là những bệnh viện thật sự đầu tiên xuất hiện tại Damascus (Syria) nhờ công của Caliph al-Waleed bin Abdel Malek trong năm 707. Ngay cả Đại học Al-Karaouine lập ra tại Fez năm 859 được một số chuyên gia coi là đại học đầu tiên trên thế giới.
Nhưng cục diện đã thay đổi từ thế kỷ 16, khi phương Tây trỗi dậy. Từ chỗ lúc đầu chỉ chiếm 10 phần trăm diện tích đất đai và 16 phần trăm dân số, phương Tây đã vươn lên thành 11 đế chế cai quản 3/5 lãnh thổ và dân số toàn cầu cũng như 3/4 sản lượng kinh tế thế giới vào năm 1913. Sử gia Niall Ferguson cho rằng phương Tây đã nhờ những kiến thức từ thời Hồi giáo trung cổ mà có được nhiều thành tựu như ngày nay.
Một số độc giả đã có ý kiến sau khi ông Niall Ferguson đăng bài này trên báo Evening Standard (Anh) trong ngày 1/3. Một độc giả nói sự phát triển của chủ nghĩa tư bản dựa trên cái mà độc giả này gọi là thói tham lam chỉ là nhất thời và sự phục hưng thực sự đang bắt đầu ở phương Đông, cả trong thế giới Hồi giáo.
Minh Bích (theo BBC)