Đã đến lúc Châu Âu phải học hỏi Châu Á?

Hiện thời, các nền kinh tế đang lên của Châu Á được xem là một mô hình cho chính sách ổn định, nhất quán và tăng trưởng bền vững, trong khi Châu Âu, Mỹ và Nhật Bản đang ngập trong nợ nần và hết sức chật vật với đà phát triển chậm, nếu không muốn nói là không có tăng trưởng chút nào.

Vậy thì phương Tây có thể học hỏi gì từ phương Đông?

Theo cựu Thủ tướng Mahathir Mohamad, Châu Âu phải đối mặt với thực tế kinh tế mới. Phát biểu với chương trình Business Daily của BBC World Service, ông Mahathir nói:  "Châu Âu ... đã mất rất nhiều tiền và do đó Châu Âu sẽ trở nên tương đối nghèo so với quá khứ. Và ở Châu Á, người ta đang sống trong những gì người ta có. Vì vậy, khi  ta nghèo thì hãy sống như người nghèo. Tôi nghĩ rằng đó là một bài học mà Châu Âu có thể học hỏi từ châu Á".

Thực ra Tiến sĩ Mahathir là người hội đủ kiến thức và kinh nghiệm để đưa ra lời phán xét nói trên. Trong suốt hai thập niên nắm quyền, tiến sĩ Mahathir đã giúp đưa Malaysia từ một thuộc địa cũ trì trệ thành một con hổ kinh tế.

"Đừng in tiền"

Nhưng lời khuyên tiến sĩ Mahathir  sẽ khiến cho các chính phủ Châu Âu cảm thấy “chướng tai, gai mắt”, khi ông nói rằng giới lãnh đạo châu Âu đang từ chối chấp nhận thực tế. Ông nói: "Người ta từ chối xác nhận là đã bị mất tiền và do đó trở nên nghèo. Và người ta không thể khắc phục điều đó bằng cách in tiền được. Tiền không phải là cái gì đó lúc cần thì in ra. Nó phải được hỗ trợ bởi một cái gì đó, hoặc là nền kinh tế tốt hoặc là có vàng”.

Ở độ tuổi 86,  ông Mahathir vẫn duy trì được quan điểm rất sắc bén. Ông cho rằng Châu Âu và phương Tây phải bắt đầu quá trình mất nhiều thời gian cơ cấu lại nền kinh tế của họ để giảm sự phụ thuộc của họ vào khu vực tài chính. Ông nói: "Tôi nghĩ người ta nên quay lại làm những gì mà tôi gọi là kinh doanh thực sự - sản xuất hàng hoá, cung cấp dịch vụ. Kinh doanh không chỉ là chuyện thay đổi các con số trong sổ sách ngân hàng, mà là những gì người ta làm ra...”

Điều ông ám ảnh nhiều nhất chính là hoạt động kinh doanh tiền tệ. Tiến sỹ Mahathir cho rằng hoạt động này đã làm thiệt hại rất lớn cho nền kinh tế Malaysia trong cuộc khủng hoảng tài chính châu Á vào cuối những năm 1990.

Tiến sĩ Mahathir khẳng định: “Tiền tệ không phải là một thứ hàng hóa. Cà phê còn có thể xay xát và pha được thành một tách cà phê.  Nhưng người ta không thể nghiền tiền và làm ra bất cứ gì. Tiền tệ chỉ là số liệu trong sổ sách của ngân hàng và có thể giao dịch với số liệu trong sổ sách của các ngân hàng mà thôi. Phải là một cái gì đó vững chắc để trao đổi, mua bán, thì lúc đó  mới làm ra tiền thực sự”.

Thông điệp mạnh

Nhưng ngay cả khi nghe lời khuyên của ông, tiến sĩ Mahathir cho rằng Châu Âu cũng sẽ không thể nhanh chóng hồi phục sữ khỏe của nền kinh tế: “Để khôi phục sự giàu có của mình, người ta phải làm việc trong nhiều năm để xây dựng lại năng lực, để sản xuất hàng hóa và dịch vụ để bán cho thế giới, để cạnh tranh với các nước phía đông".

Theo ông, người làm công ăn lương Châu Âu được trả lương quá cao. Tiến sĩ Mahathir nói: "Tôi nghĩ rằng người ta đã trả tiền nhân viên quá nhiều tiền cho khối lượng công việc quá ít tại phương Tây. Vì vậy, người không thể mong đợi để sống ở mức giàu có khi không sản xuất bất cứ gì có giá trị trên thị trường”.

Thừa nhận thông điệp của ông là khắc nghiệt, tiến sĩ Mahathir nói: "Chúng tôi thường nhận các thông điệp khắc nghiệt từ phương Tây trước đây mà, quý vị còn nhớ chứ? Và bây giờ, kết quả là gì ư? Đôi khi người ta làm tổn hại tới đồng tiền của mình và người ta trở nên rất nghèo. Cũng là điều học hỏi lẫn nhau mà thôi. Chúng ta từng đánh giá cao các giá trị Châu Âu. Bây giờ,  tôi nghĩ cũng nên ngả theo Châu Á một chút."

Minh Châu (theo BBC)