Kinh tế thế giới trong tuần: Mỗi nơi một vẻ

Các nền kinh tế lớn vẫn “loay hoay” tìm hướng đi cho riêng mình với mong muốn tránh được rủi ro.

Câu chuyện tăng trưởng trong năm 2012 sẽ “nan giải” hơn khi các dự báo đều không phải màu hồng. Rất nhiều khả năng năm 2012 lại là một năm “không vui vẻ” cho kinh tế toàn cầu.

Kinh tế Mỹ sẽ tiếp tục “ì ạch” cho dù lãi suất vẫn ở mức siêu thấp và để ngỏ khả năng kích thích kinh tế.
Kinh tế Trung Quốc bắt đầu giảm tốc khi dự báo tăng trưởng GDP dao động quanh mức 9%.

Châu Âu bắt buộc phải “bỏ rơi” Anh và Séc để thông qua hiệp ước mới về quản lý ngân sách. Nhật Bản tiếp tục có nỗi lo mang tên “đồng Yên tăng giá”…

Về tổng quan, kinh tế thế giới đã thay đổi và bắt đầu tìm mô hình tăng trưởng mới trong bối cảnh các nền kinh tế phát triển không phải là “tấm gương” tốt cho phần còn lại của kinh tế thế giới. Đây có lẽ là điều khác biệt mà thế giới cần phải làm quen.

Kinh tế Mỹ

Cho dù GDP quí 4/2011 có đạt mức cao nhất trong năm thì kinh tế Mỹ vẫn chưa thể lạc quan khi nhiều dự báo tăng trưởng GDP năm 2012 chỉ quang quẩn mức 2%.

Với cách nhìn sâu hơn và thận trọng hơn về kinh tế Mỹ, Chủ tịch FED Ben Bernanke cho rằng “Chúng tôi chưa thể tuyên bố rằng chúng tôi đã bước vào một giai đoạn tăng trưởng mạnh hơn tại thời điểm này. Nếu tình trạng hiện nay tiếp tục kéo dài với tỷ lệ lạm phát dưới mục tiêu và thất nghiệp giảm rất rất chậm thì khi đó chúng tôi sẽ tìm cách áp dụng thêm các biện pháp khác”.

Điều này được giải thích khi GDP chỉ tăng ở mức khiêm tốn và thâm hụt ngân sách năm 2012 cho dù đã giảm nhưng vẫn ở mức cao là 1.100 tỷ USD và tổng mức nợ có thể sẽ đến 16.400 tỷ USD.

Với các chỉ số như vậy, còn lâu kinh tế Mỹ mới có thể trở lại “phong độ” xưa và điều này sẽ ảnh hưởng lớn tới vị thế của kinh tế Mỹ trên thế giới. Đây là thực tế nước Mỹ cần biết và thừa nhận.

Cũng liên quan đến kinh tế Mỹ, các chuyên gia vừa đưa ra số liệu nợ công của nước Mỹ đã vượt con số 15.000 tỷ USD, trong đó FED trở thành chủ nợ lớn nhất và đứng đầu trong số 15 chủ nợ lớn nhất của nước Mỹ với 6.330 tỷ USD tiền trái phiếu kho bạc.

Điều kinh tế Mỹ khó yên tâm khi 10 năm trước đây khi FED mới là chủ của 2.500 tỷ USD. Nếu nợ công không được khống chế kịp thời và có hiệu quả thì thật khó xác định đâu là con số nợ cuối cùng.

Nếu điều này xảy ra, nguy cơ “đổ vỡ” của kinh tế Mỹ cũng không thể xem thường. Nợ công không phải là vấn đề đơn giản đối với mọi quốc gia và nước Mỹ cũng không phải là ngoại lệ.

Trung Quốc

Nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới cũng có vấn đề với nợ công nhưng tình hình còn khả quan hơn rất nhiều.

Nói về nợ công, Thủ tướng Ôn Gia Bảo của Trung Quốc trấn an dư luận khi cho rằng “Hiện nợ công của chính phủ nhìn chung vẫn an toàn và có thể kiểm soát”.

Điều này được hỗ trợ bởi tốc độ tăng trưởng kinh tế cao cỡ 9,5-10% trong thời gian dài và con số “khủng” 3.200 tỷ USD dự trữ ngoại tệ.

Vấn đề của kinh tế Trung Quốc có lẽ nằm ở các chính quyền địa phương.

Có nhiều thông tin về nợ xấu, về không hiệu quả của các dự án và cách thức quản lý kinh tế của chính quyền các địa phương. Mới đây có quan kiểm toán Trung Quốc cho rằng  530,9 tỷ NDT (khoảng 84 tỷ USD) là số tiền ngân sách bị sử dụng sai mục đích.

Điều này cảnh báo những rủi ro có thể xảy ra nếu các sai phạm đó không được phát hiện và xử lý kịp thời. Dù sao đối với kinh tế Trung Quốc đây cũng là nguy cơ không thể xem thường.

Châu Âu

Đã họp, đang họp và sẽ tiếp tục họp là đặc điểm chính của Châu Âu hiện nay.

Có thể nói từ tháng 10/2011 đến nay Châu Âu liên tục có các cuộc họp thượng đỉnh nhưng công cuộc giải cứu Eurozone vẫn chưa tiến triển là bao.

Hy Lạp vẫn “vùn vẫy” trong khó khăn và có lúc cảm thấy như “tuyệt vọng” để xa rời Eurozone.

Kinh tế Italia và Tây Ban Nha cũng đứng trước nhiều “bão tố” và có thể bị “đánh chìm” nếu không có những cải cách, những thay đổi quyết liệt.

Kinh tế Châu Âu hiện nay thực sự là “mong manh” và những rủi ro có thể đến bất cứ lúc nào. Cái khó của Châu âu hiện nay là như vậy.

Trong bối cảnh đó, theo sáng kiến của Đức 25/27 thành viên EU (không có Anh và Séc) đã thông nhất thông qua Hiệp ước mang tên “Hiệp ước ổn định, phối hợp và quản lý trong liên minh tài chính-tiền tệ” nhằm thiết lập một liên minh rộng rãi để đối phó với khủng khoảng nợ công ở Châu Âu đang lan rộng hiện nay.

Với bản Hiệp ước mới này, nước Đức không chỉ là “đầu tàu” về kinh tế mà còn là đầu tàu “kéo” Châu Âu ra khỏi khủng khoảng.

Điều này một lần nữa khẳng định cũng với Trung Quốc, kinh tế Đức là nền kinh tế có tính ổn định và hiệu quả nhất trong các nền kinh tế lớn trên thế giới kể từ sau khủng hoảng kinh tế năm 2008 đến nay.

Nhật Bản

Đồng Yên đã tăng, đang tăng và sẽ tăng vẫn là nỗi lo thường trực của kinh tế Nhật Bản. Mức 75 Yên/USD không phải là mức kháng cự tốt nhất cho đồng Yên hiện nay.

Nguy cơ phá vỡ mức 75 yên luôn hiện hữu mà thời điểm tháng 11/2011 là ví dụ điển hình. Điều này luôn đặt kinh tế Nhật Bản vào tình trạng “báo động cao”.
 
Mặc dù Nhật Bản luôn tuyên bố sẵn sàng can thiệp nếu đồng Yên tăng giá quá mức cho phép nhưng cách thức can thiệp mới là điều cần bàn.

Trước đây Nhật Bản đã từng đơn phương can thiệp nhằm ngăn chặn sự tăng giá nhưng hiệu quả chưa được như kỳ vọng và kinh tế Nhật Bản với “cuộc chiến” chống đồng Yên tăng giá vẫn là cuộc chiến “trường kỳ”, khó chiến thắng.

Lưu Văn Vinh (tổng hợp)