Kinh tế thế giới trong tuần: Chưa có ổn định

Điều này hoàn toàn đúng khi tăng trưởng vẫn là vấn đề “nổi cộm” của năm 2011 được chuyển giao sang năm 2012 và sẽ là mối quan tâm hàng đầu của các nhà lãnh đạo không chỉ trong phạm vi nhóm G7 mà cả trong nhóm G20 và các tổ chức tài chính - tiền tệ lớn.

Kinh tế thế giới đã  có nhiều “bài học” và sẽ có nhiều kinh nghiệm hơn trong việc xử lý những bất ổn kinh tế trên phạm vi toàn cầu. Đây có lẽ là hy vọng lớn đầu tiên trong năm mới 2012.

Trong bối cảnh như vậy, ngân hàng Credit Suisse nhận định GDP toàn cầu năm 2012 có giảm những vẫn ở mức “không tồi” 3,4% nếu so với 3,7% năm 2011.

Như vậy kinh tế thế giới năm 2012 vẫn là năm khó khăn, dễ suy thoái và chưa thực sự ổn định như mong muốn.

Kinh tế Mỹ

Như là chu kỳ, quí 4 hàng năm luôn mang lại điều “tốt lành” cho kinh tế Mỹ. Theo dự báo GDP quí 4/2011 có thể đạt 3% và là mức tăng cao nhất trong năm 2011 vừa qua.

Điều này  gần như được “cổ vũ” bởi tỷ lệ thất nghiệp đã giảm tương đối và xuống còn 8,5%, đây là mức thấp nhất kể từ năm 2009 đến nay.

Nếu so sánh với các nền kinh tế lớn khác thì tăng trưởng của Mỹ chỉ sau “con rồng” Trung Quốc và vượt xa Châu Âu hay Nhật Bản.

Tuy nhiên tốc độ tăng trưởng của kinh tế Mỹ vẫn phản ánh sự không ổn định khi GDP các quí có tốc độ tăng trưởng chênh lệch quá lớn (quí 1 và quí 2/2011 tăng trưởng dưới 1,5%).

Nếu không có sự phân tích chính xác về những nguyên nhân tạo ra tăng trưởng cao trong quí 4 vừa qua thì khả năng giảm tốc vào quí 1 và quí 2 (như đã từng xảy ra trong năm 2011) là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Dù sao kinh tế Mỹ tăng trưởng cũng là tin tốt cho kinh tế thế giới.

Mong muốn tạo thêm lực đẩy cho kinh tế Mỹ, Bộ trưởng Tài chính Timothy Geithner đã có chuyến công du sang Trung Quốc với nhiều tham vọng nhằm tạo hành lang thuận lợi cho quan hệ kinh tế Mỹ - Trung trong năm 2012.
 
Có thể nói quan hệ kinh tế Mỹ - Trung là quan hệ mang tính “điển hình” khi vừa hợp tác, vừa cạnh tranh và vừa mâu thuẫn.

Năm 2011 cũng ghi nhận sự “kiềm chế” từ 2 phía đã tạo ra không khí bớt căng thẳng hơn so với thời điểm cuối năm 2010 (thời điểm có thể xảy ra chiến tranh tiền tệ).
 
Trong bối cảnh hiện nay hợp tác giữa hai nền kinh tế lớn nhất vẫn là xu thế chính và chủ đạo. Điều này phản ánh nhu cầu thực sự từ hai phía cũng như nỗ lực chung để thúc đẩy sự phục hồi kinh tế thế giới.

Theo dự báo, với sự hiện diện của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Timothy Geithner ngay từ đầu năm 2012, Trung Quốc vẫn là đối tác kinh tế lớn và quan trọng của Mỹ. Và như vậy trong tương lai gần sẽ khó có xung đột kinh tế Mỹ - Trung.

Trung Quốc

Khác với quan điểm lo ngại của nhiều nhà phân tích, nhà kinh tế, Trung Quốc cho rằng hệ thống tài chính vẫn “vững chắc”.

Đây có thể là thông điệp đầu năm của Trung Quốc trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn “u ám” và nhiều diễn biến khó lường như hiện nay.

Thủ tướng Ôn Gia Bảo nhận định “kinh tế Trung Quốc vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng kinh tế ổn định và tương đối nhanh với chỉ số giá tiêu dùng ổn định và đời sống của nhân dân được cải thiện.

Hệ thống tài chính của Trung Quốc vẫn vững chắc”. Về tổng quan, kinh tế Trung Quốc đã tiến bước dài lên phía trước nhưng chỉ số lạm phát năm 2011 vẫn ở mức 5,4% (vượt mức trần 4% qui định) cũng là vấn đề không thể xem thường nếu nói đến tăng trưởng trong ổn định.

Trong bới cảnh đan xen giữa tăng trưởng và ngăn chặn lạm phát, Trung Quốc đã chọn giải pháp duy trì chính sách tiền tệ thận trọng.

Đây là quan điểm của Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) ngày 8/1 vừa qua. Với chính sách này, sự nới lỏng tiền tệ nếu có để duy trì tốc độ tăng trưởng cũng chỉ ở mức độ nhất định và cần phải tìm động lực tăng trưởng ở nhiều lĩnh vực kinh tế khác, không dựa nhiều vào tiền tệ như trước.

Trong thời gian tới có lẽ nhiều chính sách vĩ mô sẽ được ban hành và sẽ có các qui định mới về lãi suất, về tỷ giá về dự trữ bắt buộc…được thực thi nhằm mang lại tính chủ động cao nhất đối với kinh tế Trung Quốc.

Cần biết rằng nguồn dự trữ ngoại hối khổng lồ của Trung Quốc đã giảm chút ít từ 3.200 tỷ USD xuống còn 3.180 tỷ USD trong những ngày gần đây.

Châu Âu

Sau những cuộc họp bàn lại là những cuộc họp bàn và thời gian tới vẫn có thể như vậy… là đặc điểm chủ yếu của các nhà lãnh đạo Châu Âu hiện nay.

Điều này khẳng định khủng hoảng nợ công ở Châu Âu vẫn vô cùng “nhức nhối” và khó khăn.

Trong bối cảnh đó, các nhà lãnh đạo Đức và Pháp vẫn được coi là tiên phong trong việc tìm giải pháp xử lý nợ công. Đánh thuế các giao dịch tài chính, tăng kỷ luật ngân sách và sẵn sàng tăng mức đóng góp cho quĩ bình ổn tài chính có lẽ là chủ đề mà hai nhà lãnh đạo Đức và Pháp hướng tới.

Trái ngược với quyết tâm các nhà lãnh đạo, nhiều nhà phân tích cho rằng nửa đầu năm 2012 đối  với Châu Âu vẫn “u ám” khi tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở mức cao 10,3%, đồng Euro rớt xuống còn 1,27 Euro/USD, nhiều nền kinh tế bị hạ mức tín nhiệm…

“Rất nhiều yếu tố, cả chính trị và kinh tế, có thể tác động xấu đến niềm tin nhà đầu tư. Trong bối cảnh này, bất ổn là điều không thể tránh khỏi”, nhận định không lạc quan của ông Grant Lewis, Giám đốc nghiên cứu tại Daiwa Capital Markets, London.

Trong khi đó những bi quan về tương lai của đồng Euro và EU vẫn tiếp tục được đưa ra nếu khủng hoảng không có khả năng chấm dứt.

Nhiều người vẫn khó tưởng tượng được nếu một ngày nào đó EU hay đồng Euro “biến mất”. Đây có thể là một cú “sốc” thực sự nếu điều đó là sự thật.
 
“Nếu đồng tiền chung tan vỡ, sẽ dẫn đến sự tan rã của bản thân Liên minh châu Âu. Và điều này sẽ là thảm họa với không chỉ châu Âu mà với cả hệ thống tài chính toàn cầu”, phát biểu của tỷ phú George Soros gần đây.

Tuy nhiên Tổng giám đốc IMF, bà  Christine Lagarde có quan điểm khác khi cho rằng Châu Âu có thể vượt qua khủng hoảng dựa trên những thay đổi trong hơn một năm qua và các nước có tốc độ tăng trưởng khác nhau đã làm “rào cản” tránh khủng hoảng.

Có thể đưa ra các nhận định khác nhau nhưng cả 2 đều có chung mẫu số đó là Châu Âu đang khủng hoảng và cuộc khủng hoảng này vẫn đang tiếp diễn.

Lưu Văn Vinh (tổng hợp)