Châu Á năm 2012: Năng động, nhưng chịu sức ép do khủng hoảng Châu âu

Các sự kiện diễn ra khá xa khu vực châu Á có thể hình thành triển vọng kinh tế khu vực trong năm 2012. Tuy nhiên, nếu tình hình kinh tế toàn cầu đi xuống - đáng chú ý nhất những rắc rối kinh tế ở khu vực đồng Euro – thì các nhà hoạch định chính sách của châu Á vẫn còn có lí do để phản ứng mạnh mẽ, các nhà kinh tế IMF nói.

Mặc dù không hoàn toàn phổ biến toàn cầu, nhưng cho đến nay, châu Á đang cho thấy sức đàn hồi của mình. Châu lục này tự hào về nhu cầu nội địa mạnh mẽ, tỷ lệ thất nghiệp thấp, và các nhà máy làm việc gần như tối đa hóa công suất. Trong khi tăng trưởng tín dụng chậm lại so với tốc độ chóng mặt đầu năm 2011, nó vẫn mạnh ở hầu hết các nền kinh tế.

Nhật Bản đang hồi phục từ trận động đất và sóng thần tháng ba năm 2011, còn ở Thái Lan đang tiến hành tái cơ cấu sau những trận lũ lụt tàn phá.

Một năm khó khăn phía trước

Các nhà kinh tế từ cơ quan châu Á Thái Bình Dương thuộc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho hay, sự phụ thuộc nặng vào thương mại của châu Á lại có khả năng khiến Châu lục này gặp nhiều khó khăn trong năm 2012. Châu Á là một trong những khu vực phụ thuộc vào thương mại thế giới, xuất khẩu mọi thứ từ các mặt hàng tiêu dùng như kim loại và gạo cho đến các linh kiện điện tử tinh vi và xe hơi. Vì vậy, mức độ của nhu cầu bên ngoài đóng vai trò quan trọng trong việc xác định hiệu suất kinh tế khu vực.

Tăng trưởng khu vực đã bắt đầu chậm lại do nhu cầu yếu hơn, mặc dù các yếu tố trong nước như lập trường chính sách kinh tế vĩ mô chặt chẽ hơn, cũng đóng vai trò quan trọng, đặc biệt là ở Ấn Độ và Trung Quốc. Trong tương lai, theo suy đoán của các nhà kinh tế IMF, nhu cầu đối với hàng hoá xuất khẩu từ châu Á tương đối thấp.

Những căng thẳng gần đây trong một số thị trường khu vực tài chính cho biết, các kênh truyền hình tài chính cũng đưa ra những khó khăn mà châu Á phải đối mặt.

Các sự kiện diễn ra ở khu vực đồng Euro đã tạo ra nguy cơ rủi ro toàn cầu, và sự suy giảm mạnh tương ứng ở các thị trường chứng khoán châu Á. Tiền tệ trong khu vực bị suy yếu. Áp lực tài trợ đồng Dollar ngày càng gia tăng ở nhiều nền kinh tế. Và chi phí bảo hiểm của một số ngân hàng trong khu vực đã tăng vọt đến mức ngang ngửa với mức đã thấy trước đây khi Lehman Brothers phá sản.

Cuộc khủng hoảng tài chính sau đó trong khu vực đồng Euro rất có thể sẽ tác động đáng kể đối với châu Á thông qua giảm tiếp cận tín dụng. Ngân hàng khu vực đồng Châu Âu là một nguồn tài trợ quan trọng đối với các hệ thống ngân hàng ở nhiều nước châu Á, và đóng một vai trò quan trọng trong việc cung cấp tín dụng thương mại.

Đối phó với triển vọng xấu đi

Nếu rủi ro đe dọa trở thành hiện thực, các nhà hoạch định chính sách ở châu Á có lí do để phản ứng mạnh mẽ.

Hiện vẫn còn nhiều không gian chính sách trong khu vực, mặc dù ít hơn tại thời điểm bắt đầu của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu ở một số nước.

Một số nền kinh tế đã bắt đầu nới lỏng tiền tệ. Củng cố chính sách tài chính có thể được trì hoãn sao cho thích hợp nếu nhu cầu bên ngoài giảm, đặc biệt là ở các nơi mức nợ công thấp sẽ giúp đưa ra các biện pháp phù hợp.

Ngoài những biện pháp thông thường, các nền kinh tế châu Á có thể phải sử dụng những chính sách bổ sung, như nhiều quốc gia đã làm để đối phó với cuộc khủng hoảng toàn cầu trong năm 2008.

Ví dụ, để duy trì dòng chảy tín dụng quan trọng, đảm bảo khả năng thanh khoản là rất cần thiết cho một số hệ thống ngân hàng. Cần lên chương trình để tạo điều kiện thuận lợi cho tín dụng thương mại và cho vay đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Ngân hàng trung ương trao đổi đường lối và thỏa thuận góp vốn dự trữ chung trong khu vực nên được tăng cường hơn nữa và kích hoạt để khắc phục sự sụt giảm một vài loại tiền tệ.

Khu vực này cũng đã tích lũy nguồn dự trữ ngoại hối lớn, có thể được rút ra sử dụng trong đợt khủng hoảng xoa dịu tác hưởng đến hoạt động kinh tế.

Xét đến khoảng thời gian trung hạn

Châu Á vẫn được xem là cái nôi của một số nền kinh tế năng động nhất thế giới, nhưng một vài cải cách cần được áp dụng để duy trì hiệu suất cao trong lịch sử đã diễn ra của khu vực và giảm thiểu thiệt hại trước các cú sốc bên ngoài. Thách thức giữa các nước là rất khác nhau.

Ở Trung Quốc, cần tiến hành thêm một số giải pháp nhằm tái cân bằng tăng trưởng chuyển từ đầu tư và xuất khẩu sang tiêu dùng cá nhân, bao gồm tự do hóa và cải cách hệ thống tài chính, hỗ trợ tài chính đối với tiêu thụ hộ gia đình, và mở rộng thêm mạng lưới an toàn xã hội.

Tại Nhật Bản, giảm nợ công và nâng cao tiềm năng tăng trưởng là những thách thức quan trọng, và sẽ được hỗ trợ bằng cách tăng cường sự tham gia của lực lượng lao động, thúc đẩy hoạt động của các doanh nghiệp nhỏ và vừa, và xóa bỏ lĩnh vực dịch vụ.

Tại Hàn Quốc, tăng năng suất trong lĩnh vực dịch vụ nên được chú trọng. Và nhiều quốc gia trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á nên tập trung vào đầu tư cơ sở hạ tầng để thúc đẩy tăng trưởng tiềm năng.

Cần cải cách cơ cấu nhằm đẩy mạnh tăng trưởng. Mặc dù có tiến bộ đáng kể trong việc giảm đói nghèo, song tình trạng bất bình đẳng trong thu nhập đã tăng ở hầu hết nước châu Á trong hai thập kỷ qua.

Châu Á và IMF: Hành trình đến cuộc họp hàng năm tại Tokyo

Năm 2012, IMF, cùng với Ngân hàng Thế giới, sẽ tổ chức cuộc họp hàng năm của mình tại Tokyo. Địa điểm này phản ánh vai trò quan trọng của châu Á như là một bức tường thành cho sự ổn định của nền kinh tế thế giới, cũng như mối quan hệ hợp tác phát triển và trên tinh thần xây dựng của IMF với khu vực.

Mối quan hệ giữa châu Á và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ngày càng được tăng cường thông qua các cải cách quản trị giúp khu vực có một tiếng nói lớn hơn trong tổ chức, và cũng thông qua việc lựa chọn nhân sự chủ chốt của IMF từ khu vực. Điển hình là cuộc họp vừa mới đây bao gồm Bộ trưởng Bộ Tài chính Singapore, Tharman Shanmugaratnam, Chủ tịch Ủy ban Tiền tệ và tài chính quốc tế, và Zhu Min, Phó Giám đốc điều hành của Quỹ.

Yến Anh (Theo IMF)