“Lách” trần lãi suất: Bao giờ mới hết?

Ảnh minh họa. nguồn internet.

“Lách” trần: Khó tránh
 
Không hẹn mà gặp, đầu năm, các ngân hàng đang đua nhau tung ra các chương trình khuyến mại như quay số trúng thưởng, tặng quà giá trị, tặng tiền mặt... nhằm thu hút người gửi tiền.

Trong vai một người đi gửi tiền, nhóm pv Tamnhin.net được một người bạn là khách hàng quen của một ngân hàng TMCP cỡ lớn tại Hà Nội đưa đến ngân hàng này tìm hiểu. Tại đây, chúng tôi được nhân viên phòng huy động tư vấn: “Nếu anh chị gửi một tỷ đồng thời hạn từ 1 tháng trở lên sẽ được hưởng lãi suất 14%/năm và ngoài ra sẽ được “chúng em” tặng thêm khoảng 10 triệu đồng nữa. Không những thế, anh chị còn được tham gia các chương trình quay thưởng với nhiều quà tặng giá trị khác...”. Không ngần ngại, nhân viên ở đây còn cho biết, lãi suất của ngân hàng này như vậy đã là cao các ngân hàng khác đang áp dụng.

Các ngân hàng lớn đã vậy, tại các ngân hàng nhỏ, các chương trình khuyến mại cũng không hề kém. Từ ngày 20/02, Ngân hàng TMCP Phương Tây (Westernbank) triển khai chương trình khuyến mại huy động “Nhâm Thìn như ý-Phú quý cả năm”. Khi tham gia chương trình này, chỉ với số tiền gửi từ 10 triệu VND hoặc USD 1.000 trở lên cho kỳ hạn 1 tháng, khách hàng sẽ có cơ hội cào trúng thưởng ngay bằng tiền mặt và còn thêm 2 cơ hội: quay số trúng thưởng hàng tháng và quay số trúng thưởng cuối chương trình khuyến mãi với tổng giải thưởng bằng hiện vật lên đến gần 5 tỷ đồng. Trong đó giải đặt biệt cuối chương trình là xe BMW-3 Series 325i Life Style trị giá hơn 1,4 tỷ đồng; mỗi giải nhất của 3 đợt quay thưởng là xe máy SH 150cc.

Một vị chuyên gia kinh tế chia sẻ với Tamnhin.net, hầu hết các ngân hàng hiện nay không kể lớn hay nhỏ đều tung ra các chiêu khuyến mãi để thu hút khách hàng. Bởi từ khi NHNN mạnh tay dẹp cuộc đua lãi suất thì khuyến mại “khủng” luôn là cách các ngân hàng lựa chọn số 1 để hút khách và giữ khách. Vị chuyên gia cũng cho rằng, về bản chất, các chương trình khuyến mại, tặng quà, quay số... dù là hình thức mới hay hình thức cũ... chính là một hình thức “lách” luật, đẩy lãi suất huy động vượt trần.

Nguyên thống đốc NHNN Cao Sỹ Kiêm cũng cho rằng, trần lãi suất 14% từ lâu không còn tác dụng, đây chỉ là một giải pháp có tính mệnh lệnh hành chính. Còn chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, với mức lạm phát năm 2011 là tăng 21,59% so với cùng kỳ năm trước thì dẫu có tiền chưa chắc ông đã gửi vào ngân hàng với lãi suất 14%/năm.

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu nhận định, lúc này chưa có bằng chứng rõ ràng để nói các ngân hàng vượt trần lãi suất. Nhưng thời gian gần đây, rất nhiều ngân hàng triển khai chương trình khuyến mại rầm rộ để khuyến khích người gửi tiền. Đây cũng là điều dễ hiểu bởi những ngày cuối năm luôn là thời điểm khách hàng cả doanh nghiệp và cá nhân rút tiền chí phí cho dịp lễ, tết. Vì thế, dịp đầu năm, các ngân hàng không ngần ngại mời chào khách hàng với lãi suất tiền gửi hấp dẫn để bù đắp lại.

Ông Hiếu cũng cho rằng, liệu rằng, những khuyến mại như vậy, nếu tính chung vào chi phí vốn có đẩy lãi suất lên quá 14%/năm hay không cũng rất khó xác định ngay được. Nhưng rõ ràng, các ngân hàng nhỏ, để có thể hút vốn và cạnh tranh với các ngân hàng lớn, họ buộc phải tung ra những chương trình khuyến mại để hấp dẫn người gửi tiền. Thấy vậy, các ngân hàng lớn cũng “không chịu thua” cũng tung ra các chiêu khuyến mại để hút vốn về mình.

Nguyên Thống đốc NHNN Cao Sỹ Kiêm cũng cho rằng, việc áp trần lãi suất 14% khiến các ngân hàng gặp khó trong việc huy động vốn và buộc phải có những chương trình khuyến mại để thu hút vốn trong dân.

Làm sao để khỏi “lách” trần?

Một vị chuyên gia kinh tế đồng thời đang là lãnh đạo một ngân hàng có trụ sở ở TP Hồ Chí Minh cho rằng, thời gian qua sự phát triển ồ ạt của số lượng ngân hàng cùng các chi nhánh, tổ chức tín dụng đã gây ra tác dụng ngược. Trên 100 ngân hàng nhưng chỉ để phục vụ đối tượng là 20% dân số. Đúng ra, mỗi ngân hàng phải lựa chọn cho mình đối tượng khách hàng phù hợp để định hướng phát triển. Song ở nước ta, đang tồn tại thực trạng là các ngân hàng đều muốn trở thành ngân hàng quốc gia, phục vụ cho khách hàng toàn quốc. Định hướng này đã khiến nhiều ngân hàng nông thôn chuyển lên đô thị đã ồ ạt mở chi nhánh, phòng giao dịch mà không biết hiệu quả đến đâu.

“Cùng chen lấn lên đô thị, đâu đâu cũng thấy chi nhánh ngân hàng mở ra, thậm chí, chỉ trên một đoạn đường ngắn cũng có tớ ba, bốn ngân hàng, tổ chức tín dụng…dẫn đến sự  cạnh tranh không lành mạnh giữa các ngân hàng. Cuộc đua lãi suất là một minh chứng cho điều này, nhiều ngân hàng bất chấp cả thủ đoạn để kéo được khách hàng về phía mình” - vị chuyên gia này cho biết.

Nguyên thống đốc NHNN Lê Đức Thúy cho rằng, khi NHNN quy định các NHTM không được huy động quá 14% thì điều ấy phải đồng nghĩa với việc nếu NHTM không thể huy động được 14% mà phải huy động cao hơn người ta mới gửi tiền thì NHNN phải cho NHTM vay. Nếu làm được như vậy, NHTM không cần phải phá vỡ, lách trần huy động. Nếu không thì ràng buộc cũng không có ý nghĩa gì.

Ngân hàng nhỏ có thể thế chấp bằng vốn điều lệ, vốn tự có của mình để vay tái cấp vốn, tái triết khấu từ NHNN thì không ngân hàng nhỏ nào dám quỵt nợ.

“Bây giờ mỗi ngân hàng cũng có một vài nghìn tỷ đồng vốn điều lệ. Mỗi lần vay vài chục tỷ, trong mười ngày hay một tháng, nếu đến hạn không trả thì khoản vốn vay đó trở thành vốn cố phần của Nhà nước tại ngân hàng đó” - ông Thúy cho biết. “Nếu thắc mắc NHNN lấy tiền đâu mà cho vay? Biểu đồ của IMF cho thấy, trong những năm trước bao giờ tiền gửi của ngân hàng thương mại vào NHNN cũng nhiều hơn tiền vay ra nhưng từ năm 2009 tới nay thì tiền gửi vào ít hơn tiền vay ra. Rõ ràng, NHNN đang bơm tiền ra đấy chứ”.

Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành cho rằng, thay vì áp trần lãi suất huy động như hiện nay, NHNN nên quy định lãi suất cho vay. Việc khống chế trần cho vay sẽ đủ để khống chế đầu vào, vì ngân hàng không thể huy động cao hơn cho vay.