Chỉ thị 01 gián tiếp hạ lãi suất

Ảnh minh họa. nguồn internet.

Chỉ thị 01 vừa được Ngân hàng Nhà nước ban hành hôm 13/2, và ngay ngày hôm sau, NHNN đã tổ chức họp báo nhằm triển khai thực hiện Chỉ thị này. Như vậy, có thể thấy, sự vào cuộc của cơ quan quản lý đối với việc cải tổ hệ thống ngân hàng đã được bắt tay ngay từ những ngày đầu của năm 2012 này.

Theo tinh thần của Chỉ thị 01, việc sắp xếp, cơ cấu lại ngành ngân hàng sẽ dựa trên nguyên tắc phân loại các tổ chức tín dụng theo 4 nhóm. Và những ngân hàng, tổ chức tín dụng thuộc nhóm 4 sẽ có nguy cơ cao nhất phải cơ cấu  hoặc sáp nhập.

Cụ thể, theo Phó Thống đốc Nguyễn Đồng Tiến, việc quyết định chia nhóm ngân hàng và không theo hướng cào bằng mọi tổ chức tín dụng như trước đây mà dựa trên năng lực tài chính, khả năng kiểm soát, chất lượng hoạt động của mọi đơn vị. Theo đó, nhóm 1 gồm những ngân hàng hoạt động tương đối an toàn, lành mạnh… thì được tăng trưởng tín dụng ở mức tối đa 17%. Cũng theo các tiêu chí trên, nhóm thứ hai yếu hơn một chút thì được tăng trưởng 15%. Nhóm thứ 3 ở mức độ thấp hơn nữa, được tăng trưởng 8%. Còn nhóm thứ 4 thuộc diện phải cơ cấu lại, có nhiều nguy cơ và biểu hiện mất an toàn thì không được tăng trưởng tín dụng.

Như vậy, trên tinh thần của Chỉ thị 01, hiện có khoảng 10 ngân hàng nằm “vùng nguy hiểm” nghĩa là thuộc nhóm 4 và sẽ phải tái cơ cấu hoặc sáp nhập.

Nhận định về chính sách này, một vị lãnh đạo ngân hàng có trụ sở tại TP Hồ Chí Minh khi trao đổi với Tamnhin.net cho rằng, với sự phân chia như vậy, có thể thấy NHNN đã điều hành sát vào thực tế hơn chứ không còn cào bằng như trước. Tuy nhiên, với các ngân hàng nhóm 1, nhóm 2 có lợi thế hơn và sẽ có được sự tin tưởng của các thành phần kinh tế. Còn các nhóm 3, nhóm 4 sẽ chịu những ảnh hưởng lớn qua sự phản ứng của thị trường với sức khỏe tài chính của mình.

“Việc NHNN không công bố danh tính của các ngân hàng này nhưng chắc chắn việc dò rỉ thông tin là không tránh được. Họ sẽ phải đưa ra kế hoạch kinh doanh theo tăng trưởng tín dụng đã được quy định và vấn đề này sẽ phải đưa ra đại hội cố đông. Khi đó, những thông tin về ngân hàng nào thuộc nhóm  3, nhóm 4 sẽ khó có thể “bí mật” được nữa. Và như tôi đã nói, lúc đó những phản ứng của thị trường đối với những ngân hàng này là rất khó lường trước” - vị lãnh đạo này cho biết.

Còn chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu cũng cho Tamnhin.net biết, “Tôi cho rằng, ý đồ của NHNN là muốn họ tập trung vào củng cố thay vì chạy theo tăng trưởng nóng. Việc giao chỉ tiêu tăng trưởng cho từng loại ngân hàng cũng là cách mà NHNN đang tiến hành cải cách hệ thống ngân hàng”.

Trong năm nay, tôi tin rằng tiến trình sáp nhập ngân hàng sẽ được tiến hành một cách mạnh mẽ hơn.  Hiện nay, chúng ta đang có khoảng mười ngân hàng yếu kém, có nguy cơ đổ vỡ. Vì vậy việc sáp nhập, mua bán cổ phần... cũng là một lối thoát.

Chỉ thị 01 không có tương quan trực tiếp về vấn đề giảm lãi suất và vấn đề tái casu trúc ngân hàng. Nhưng xét về mặt gián tiếp, nếu hệ thống ngân hàng khẻo mạnh cũng như việc tăng trưởng tín dụng ổn định, lành mạnh cũng góp phần giảm lãi suất. Như chúng ta cũng biết, vấn đề lãi suất cũng là hàn thử biểu đo nhiệt độ nền kinh tế. Nếu kinh tế ổn định lãi suất thường thấp, như ở các nước có nền kinh tế ổn định lãi suất chỉ vào khoảng 4-5%. Nhưng chúng ta hiện nay lãi suất cao khoảng 20% cũng là dấu hiệu của nền kinh tế không ổn định. Vì vậy, ngành ngân hàng lành mạnh cũng là điều kiện để giảm lãi suất.

Trước đây, các ngân hàng vì sự sống còn của mình mà bất chấp mọi quy định pháp luật sắn sàng “vượt rào” chạy đua lãi suất là cho thị trường tiền tệ tài chính nhiều khi rối loạn, lãi suất thi nhau tăng... Vì vậy, việc loại bỏ những ngân hàng yếu kém là chuyện bình thường như một quy luật.  Và việc này cũng có lợi hơn là việc Chính phủ cứ cố gắng để cứu các ngân hàng khỏi sụp đổ.