(Tamnhin.net) - Riêng năm 2010, hơn 70% trong 157.797 đơn khiếu nại, tố cáo... thuộc về lĩnh vực đất đai.
 |
|
Đất ngày càng có giá, các vụ kiện về đất càng gia tăng. Ảnh: internet
|
Theo Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Đức Lượng, tình hình tham nhũng, khiếu kiện vẫn diễn biến phức tạp, nhất là trên lĩnh vực quản lý, sử dụng đất đai, gây hậu quả xấu về nhiều mặt làm giảm sút lòng tin của nhân dân, tiềm ẩn các xung đột lợi ích, phản kháng về xã hội, làm tăng khoảng cách giàu nghèo.
Cũng theo báo cáo của Thanh tra Chính phủ, tính đến cuối năm 2009, hiện cả nước còn 1.926 vụ việc tồn đọng hầu hết có liên quan đến công tác quản lý nhà nước về đất đai. Trong đó, rất nhiều trường hợp người khiếu nại không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại lần hai của Chủ tịch UBND cấp tỉnh và khởi kiện vụ án hành chính nhưng không được thụ lý.
Thanh tra chuyên ngành lĩnh vực đất đai của Bộ Tài nguyên và Môi trường cho biết, số lượng các vụ khiếu kiện có đến trên 80% từ lĩnh vực đất đai. Số lượng các năm gần đây không giảm, có chiều hướng gia tăng và phức tạp.
Riêng năm 2010, số vụ khiếu kiện lại giai tăng. Các bộ, ngành và địa phương đã tiếp nhận và xử lý 157.797 đơn khiếu nại, tố cáo (tăng 29,8%) của 112.063 vụ việc (tăng 17%).
Số lượt công dân đến các cơ quan nhà nước khiếu nại, tố cáo cũng tăng với 379.989 lượt người (tăng 23,7%), khiếu kiện đông người cũng tăng 43,11%.
Theo khảo sát của Văn phòng Luật sư tại Hà Nội cho biết, trên 80% số vụ việc khiếu kiện, tranh chấp trong thực tế đời sống xã hội hiện nay đều liên quan trực tiếp, gián tiếp đến đất đai?. Phần lớn số các vụ khiếu kiện là đông người, kéo dài, phức tạp, khó giải quyết.
Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Quản lý đất đai, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Lê Thanh Khuyến cho biết, nội dung được người dân và doanh nghiệp hỏi về đất đai vẫn chủ yếu tập trung vào những nội dung như: cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (xác định diện tích đất ở, nghĩa vụ tài chính, trình tự thủ tục…), bồi thường giải phóng mặt bằng, xử lý các vi phạm; trình tự thủ tục về đất đai...
Tiền là thứ trao đổi ngang bằng, nhưng giá đất mỗi ngày, mỗi tháng rất khác nhau, tăng lên chóng mặt. Chưa bao giờ đất lại trở thành món hời lớn như hiện nay.
Khi là hàng hóa đặc biệt
Con người có thể chế tạo ra máy móc, sản xuất ra sản nhiều phẩm hàng hoá hiện đại bậc nhất, nhưng không ai có thể sáng tạo, nhào lặn ra đất đai, làm cho đất đai sinh sôi nảy nở hàng giờ, hàng ngày con người sinh ra theo cấp số nhân, nhu cầu về sử dụng đất tăng gấp bội phần.
Hiện tại, trong nền kinh tế thị trường, đất đai trở thành loại hàng hoá đặc biệt, thậm chí trên cả đặc biệt. Càng trở nên quý giá và đặc biệt bao nhiêu, càng làm xáo trộn căn bản cuộc sống bấy nhiêu.
Chỉ cần thông tin dự kiến mở rộng một con đường hay xây dựng khu chung cư, trường học, bệnh viện, đất từ vài trăm nghìn/m2, thậm chí chỉ vài chục ngàn đồng/m2 trở thành vài chục triệu/m2, thậm chí hàng tỷ đồng. Có những người đã từng thốt lên rằng, cả đời công chức cần mẫn không giá trị bằng 1m2 thành thị.
Năm 2010, vô số nhà đấu tư phải chết lặng khi ôm đất Sơn Tây - Ba Vì khi nghe đồn rằng, khu hành chính quốc gia được xây dựng tại đây.
Chưa hết, mới cách đây ít tháng, đất một số xã thuộc huyện Sóc Sơn, Hà Nội tăng chóng mặt khi dự kiến các trường Đại học nội thành di chuyển về Sóc Sơn. Những người nông dân vốn châm lấm tay bùn trở thành cò đất chuyên nghiệp.
Người ta chuyên “săn tìm” mua đất khu vực chuẩn bị dự án mở đường, xây dựng nhà máy, lãi cao bội phần, dù là đất cấy lúa, đất rừng, đất ao hồ... Chưa bao giờ đất lại trở thành món hời lớn như hiện nay.
Đất đai thành nguồn gốc khiếu kiện
Đất chưa có giá trị, anh em không tiếc san sẻ cho nhau vài m2. Khi từng tấc đất có giá trị cao anh em trở nên mâu thuẫn bởi 1m2 đất.
Anh em ruột thịt, bố mẹ trong gia đình dòng họ nảy sinh mâu thuẫn cũng phần nhiều vì đất đai. Hàng xóm láng giềng không còn “sớm tối tắt đèn có nhau” cũng phần lớn vì đất đai có giá. Không ít những hộ gia đình cả đời không nhìn mặt nhau vì lấn 1 vài cm đất khi làm nhà.
Đất bờ xôi ruộng mật đang cấy trồng, ổn định cuộc sống bỗng dưng cơ quan có thẩm quyền quyết định chuyển đổi mục đích sử dụng, quy hoạch, xây dựng chung cư. Mỗi căn chung cư hay đất phân lô liền kề có giá nhiều tỷ đồng. Ai mà không tiếc không đau khi quyền lợi không được chia sẻ đúng thời điểm, đúng đối tượng?
Giá đất tăng nhanh, trong khi chính sách đền bù của Nhà nước chưa theo kịp giá thị trường, người dân thấy thiệt thòi khi giá chênh lệch quá nhiều nên khiếu kiện. Thậm chí, có nơi, Nhà nước đền bù thoả đáng, người dân vẫn chưa bằng lòng, cũng khiếu kiện khi nhu cầu, lợi ích là không điểm dừng, đó chưa kể đến việc ăn bớt giá trị đền bù, gây bức xúc.
Suy cho cùng ngọn nguồn của các mâu thuẫn phần lớn có nguyên nhân từ đất đai. Đất, hay chính xác hơn, những quy định luật pháp về đất đai chính là cái nút cần phải gỡ, nếu muốn giải quyết tình trạng khiếu kiện kéo dài và ngày càng tăng”.
Luật Đất đai đang tiến hành sửa đổi một cách toàn diện, nhưng sửa đổi ra sao, như thế nào để đất đai không phải là ngọn nguồn của phần lớn các vụ khiếu kiện hiện nay. Đây mới là điều cốt lõi nhất, chứ không rồi sửa đổi, bổ sung rồi lại sửa đổi, bổ sung sau một thời gian ngắn thi hành.
Ngọc Bách