Trung Quốc tìm cách độc quyền tiếp cận dầu mỏ Đông Siberia

Giám đốc Quỹ An ninh năng lượng quốc gia Nga Konstantin Simonov đã bình luận như vậy về đề xuất của Trung Quốc mua toàn bộ lượng dầu được vận chuyển qua đường ống dẫn dầu Đông Siberia - Thái Bình Dương (ESPO).

Ông Konstantin Simonov nói Trung Quốc đang tích cực mua dầu mỏ ở châu Phi, Trung Đông và Mỹ Latinh. Tuy nhiên, Hải quân Mỹ có thể dễ dàng ngăn chặn hành trình vận chuyển dầu mỏ từ vùng Vịnh Ba Tư tới Trung Quốc qua eo biển Malacca và Hormuz. Nếu cần thiết, Mỹ có thể chặn các tàu chở dầu đi từ Châu Phi hoặc ở Biển Đỏ hoặc trong vùng biển Somalia. Chuyên viên Nga cho rằng, mặc dù Trung Quốc kiểm soát kênh đào Panama thông qua các doanh nhân gốc Trung Quốc, nhưng Mỹ có thể dễ dàng ngăn chặn hành trình này không cho Trung Quốc tiếp cận dầu mỏ Venezuela. Ông  nói: “Tất cả các hành trình vận chuyển dầu mỏ sang Trung Quốc đều nằm  trong khu vực có nguy cơ quân sự nghiêm trọng và Bắc Kinh hiểu rõ điều đó. Trung Quốc có thể ký kết rất nhiều hợp đồng, nhưng điều đó vẫn không bảo vệ nước này khỏi các tình huống rủi ro. Nga là nước sản xuất dầu lớn duy nhất mà Trung Quốc không có vấn đề như vậy. Hải quân Mỹ không có khả năng ngăn chặn việc cung cấp dầu mỏ Nga cho Trung Quốc vì quá trình vận chuyển thực hiện qua đường ống dẫn”.

Đối với Trung Quốc, dầu mỏ Đông Siberia trở thành một “cây đũa thần” trong trường hợp bất trắc về quan hệ với Mỹ. Hiện nay, Bắc Kinh tiêu thụ 15 triệu tấn dầu/năm được cung cấp qua chi nhánh của ESPO “Skovorodino-Đại Khánh” và đang tiến hành cuộc đàm phán để tăng gấp đôi khối lượng đó. Tức là, Trung Quốc muốn mua toàn bộ khối lượng dầu bơm qua ESPO. Hiện nay, 15 triệu tấn còn lại được vận chuyển qua đường biển từ cảng Kozmino ở Thái Bình Dương. Đây là điểm cuối cùng của đường ống ESPO. Các nước nhập khẩu lớn nhất là Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc. Các tàu chở dầu của Trung Quốc cũng ghé vào cảng Kozmino để lấy dầu. Trung Quốc phải chịu sự cạnh tranh gay gắt vì Mỹ trả giá cao hơn 4-5 USD/thùng so với giá trung bình. Trong khi đó vấn đề chính ở đây không phải là giá dầu. Nếu giành được toàn bộ lượng dầu khai thác ở Đông Siberia,  thì Trung Quốc sẽ ngăn chặn các đối thủ cạnh tranh tiếp cận nguồn nhiên liệu này ít nhất trong vài năm tới chừng nào Nga chưa bắt đầu khai thác các mỏ dầu mới. Tuy nhiên, nhiều nền kinh tế châu Á ngay hiện nay có nhu cầu về  dầu mỏ Siberia.

Nếu Nga bị ràng buộc chặt chẽ vào nhà nhập khẩu chỉ có một Trung Quốc thì điều đó không phục vụ lợi ích kinh tế và chính trị của Mátxcơva. Liên bang Nga quyết định xây dựng chi nhánh đường ống tới bờ biển Thái Bình Dương đã được thông qua để có khả năng xuất khẩu dầu mỏ không chỉ cho Trung Quốc mà còn cho các thị trường khác. Vì thế xét theo mọi việc, Nga sẽ không có quyết định đưa toàn bộ khối lượng dầu mỏ từ Đông Sibiri sang Trung Quốc.

Mặt khác, dầu mỏ Siberia cũng là mặt hàng được bán theo quy luật cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Minh Châu (theo Voice of Russia-VOR)