Vịnh Aden đặc biệt không an toàn, thế nhưng đường hàng hải với hơn 80% lượng hàng hóa trao đổi giữa châu Âu với thế giới bên ngoài lại đi qua đây.
Từ đầu năm nay đến tháng 8 tại vùng Sừng Châu Phi đã xảy ra gần 180 vụ cướp biển tấn công tàu buôn, trong khi cả năm 2010 có gần 230 vụ được ghi nhận. Trong khi đó ở ngoài khơi bờ biển Somalia có tới 19 tàu chiến chống cướp biển của lự lượng hải quân EU “Atalanta”. Các tàu này có nhiệm vụ chính là đảm bảo an toàn cho việc vận chuyển hàng cứu trợ ở Somalia và không phải lúc nào cũng kịp thời ứng cứu các tàu buôn đi ngang qua bị cướp biển tấn công.
Chính vì vậy các chủ tàu Đức thường áp dụng nguyên tắc “tự cứu mình trước khi trời cứu”, nói cách khác là thuê các công ty vệ sĩ tư để bảo vệ các con tàu chở dầu và chở hàng. Ông Hans-Joachim Otto, điều phối viên của Chính phủ Đức về vấn đề hàng hải, cho biết, có tới 1/3 chủ tàu sử dụng dịch vụ này. Hiện tại chính quyền Đức đang tính tới việc trao cho các thủy thủ đoàn, thuyền trưởng và chủ tàu nhiều đảm bảo pháp lý hơn để chống lại bọn cướp biển.
Quyền hạn ít, rủi ro nhiều
Hiện tại các con tàu treo cờ Đức bị trói chân trói tay từ góc độ pháp luật. Lá cờ trên tàu không chỉ đơn thuần là mảnh vải làm cảnh mà gắn trực tiếp với việc các điều luật nào sẽ được áp vào mọi chuyện xảy ra trên tàu. Luật pháp Đức chỉ cho phép thuyền trưởng và các vệ sĩ phòng vệ trước bọn cướp biển mà không được sử dụng hỏa lực mạnh. Nói cách khác là để chống lại tiểu liên và đại liên của cướp biển Somalia thì các vệ sĩ và thuyền trưởng Đức chỉ được dùng… súng lục hay súng trường. Đúng là cuộc chiến hoàn toàn không cân sức.
Đại biểu Quốc hội Đức Valerie Wilms cho biết: “Tại Đức việc sử dụng hỏa lực mạnh bị cấm. Chỉ những người có thẩm quyền mới được quyền dùng tiểu liên và đại liên, còn vệ sĩ tư thì không”. Luật pháp Đức cho phép thủy thủ đoàn tước vũ khí và bắt giữ cướp biển, còn hành động sát hại có chủ ý sẽ bị truy tố hình sự”.
Chủ tàu kêu cứu cảnh sát Đức
Trong bối cảnh như vậy thì chẳng có gì lạ là một số ông chủ người Đức treo cờ ngoại trên các con tàu của mình. Thường thì họ treo quốc kỳ những nước cho phép thủy thủ đoàn sử dụng hỏa lực mạnh để đáp trả cướp biển. Đồng thời Hội Các chủ tàu Đức cũng đang ráo riết vận động hành lang cho ý tưởng sử dụng cảnh sát liên bang để bảo vệ tàu biển.
Tuy nhiên, việc áp dụng điều này quả là không dễ. Ngay cả khi các công ty tàu biển sẽ đảm nhận việc trả công cho cảnh sát như đã hứa thì lấy đâu ra đủ người làm việc này? Đội tàu buôn của Đức đứng thứ ba thế giới về quy mô với hơn 3.000 con tàu. Theo ông Hans-Peter Uhl, đại biểu Quốc hội và là chuyên gia về an ninh, tìm thêm trong một thời gian ngắn nhiều nghìn cảnh sát là nhiệm vụ bất khả thi.
Thuê các hãng vệ sĩ tư và trao cho họ nhiều quyền hạn là điều dễ làm hơn cả. Thế luật pháp Đức thì sao? Ông Uhl cho rằng không nhất thiết phải thay luật mà chỉ cần áp dụng trường hợp ngoại lệ đối với một số hãng vệ sĩ tư. Nhà nước có thể cấp phép cho các hãng này, tham gia vào việc tuyển lựa và huấn luyện nhân sự cũng như lựa chọn các loại vũ khí thích hợp. Bộ Nội vụ và Bộ Quốc phòng Đức đã phát ra tín hiệu rằng đây là phương án mà họ dễ chấp nhận hơn cả. Các quyết định sẽ được đưa ra trong tháng 9/2011.
Trần Quang Vinh (theo Deutsche Welle)